Son illərdə Azərbaycanda uşaq hüquqlarının qorunması sahəsində narahatlıq doğuran hallar artmaqdadır. Xüsusilə valideynləri tərəfindən fiziki və mənəvi zorakılığa məruz qalan uşaqların sayı ciddi şəkildə artıb. Eyni zamanda, erkən yaşda məcburi ərə verilən qız uşaqları problemi də cəmiyyətin üzləşdiyi böyük sosial fəsadlardan biridir.

“dogruxeber.tv” olaraq, bu mövzuda cəmiyyətin diqqətini çəkmək, dövlət qurumlarının və vətəndaş cəmiyyətinin bu problemlərə münasibətini tənqid etmək və həll yollarını irəli sürmək istəyirik.

Azərbaycanda Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin məlumatına görə, son illərdə məişət zorakılığına məruz qalan uşaqların sayı artmaqdadır. 2023-cü ilin son on ayında bu sahədə müraciətlərin sayı əvvəlki illə müqayisədə 200%-dən çox artıb. Bu artım, uşaqların qorunması mexanizmlərinin zəifliyindən və cəmiyyətdə zorakılığa qarşı effektiv mübarizənin aparılmamasından xəbər verir. Məhz valideynləri tərəfindən şiddətə məruz qalan uşaqların sayının artması, bu problemə qarşı ciddi tədbirlərin alınmasının vacibliyini ortaya qoyur.

Valideynlərin fiziki zorakılığı, uşaqların sağlam inkişafına ciddi zərbə vurur. Psixoloji travmalar, təhsil prosesində geriliklər, sosial inteqrasiyada çətinliklər kimi mənfi nəticələr yaranır. Bir çox uşaq məhz bu zorakılıqdan qaçmaq üçün evdən qaçır və ya davranış pozuntuları göstərir ki, bu da gələcəkdə cəmiyyətdə daha böyük problemlərə yol açır.

Digər tərəfdən, erkən yaşda məcburi ərə verilən qız uşaqları məsələsi ölkədə hələ də aktual sosial fəsaddır. Bu halların çoxu regionlarda, xüsusilə də ucqar kəndlərdə müşahidə olunur. Erkən evlilik qız uşaqlarının təhsil hüququnu pozur, onların fiziki və ruhi sağlamlığını təhlükəyə atır. Erkən yaşda hamiləlik və doğuş isə ana və uşaq ölüm hallarının artmasına səbəb olur. Bu cür evliliklər qızların həyat perspektivlərini məhdudlaşdırır və onları yoxsulluq döngüsünə salır.

“dogruxeber.tv” bildirir ki, dövlət tərəfindən qəbul olunmuş qanunlar, o cümlədən Uşaq Hüquqları Konvensiyası və Milli Strategiya çərçivəsində bu problemlərin həllinə yönəlmiş tədbirlər var, lakin onların tətbiqində ciddi çatışmazlıqlar mövcuddur. Qanunvericiliyin zəif tətbiqi, cəzasızlıq halları və ictimai maarifləndirmənin azlığı uşaqların hüquqlarının tam qorunmasına mane olur.

Bundan əlavə, cəmiyyətin bir hissəsində mövcud olan stereotiplər və ənənəvi düşüncə tərzi uşaq hüquqlarının qorunmasını çətinləşdirir. Erkən evlilik və ailə daxilində şiddət məsələləri barədə açıq danışmaqdan çəkinmək, problemə biganə yanaşmaq vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

Uşaqların hüquqlarının qorunması üçün bir sıra tədbirlər vacibdir:

Məişət zorakılığına qarşı sıfır dözümlülük siyasətinin tətbiqi, hüquq-mühafizə orqanlarının və sosial xidmətlərin əlaqələndirilmiş fəaliyyəti.

Erkən evlilik hallarının qarşısının alınması üçün maarifləndirmə kampaniyaları, xüsusilə kənd yerlərində.

Təhsil sistemində uşaq hüquqları barədə biliklərin artırılması, valideynlərin və müəllimlərin maarifləndirilməsi.

Uşaq hüquqları üzrə monitorinq mexanizmlərinin gücləndirilməsi və müvafiq statistikanın şəffaflığı.

Sığınacaqların artırılması və zorakılığa məruz qalan uşaqlar üçün sosial dəstək xidmətlərinin genişləndirilməsi.

Nəticə etibarilə, uşaqlar cəmiyyətin gələcəyidir və onların hüquqlarının qorunması prioritet olmalıdır. “dogruxeber.tv” bu mövzuda ictimai müzakirələrin genişləndirilməsi və uşaqların müdafiəsi üçün davamlı çağırışlar edəcək. Dövlət və cəmiyyət birlikdə fəaliyyət göstərməsə, uşaqların qarşılaşdığı təhlükələr və problemlər daha da böyüyəcək, bu da ölkənin sosial dayanıqlığına mənfi təsir göstərəcək.