dogruxeber.tv: - Təbii müalicə üsulları və fitoterapiya əsrlər boyu insan sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayıb. Xalq təbabətinin əsas dayaqlarından olan dərman bitkiləri həm qədim, həm də müasir tibbin diqqət mərkəzindədir. Lakin son illər iqlim dəyişikliyi və ekologiyanın çirklənməsi bu qiymətli təbii sərvətlərin kimyəvi tərkibinə ciddi təsir göstərməkdədir.

İqlim dəyişəndə bitkilər də dəyişir

İqlim dəyişikliyi — havanın temperaturu, yağıntı rejimi, rütubət səviyyəsi və digər ekoloji faktorların uzunmüddətli dəyişməsi — bitkilərin böyümə şəraitini birbaşa təsirləndirir. Temperatur artdıqca və ya su resursları azaldıqca, bitkilər stress şəraitində inkişaf edir. Bu zaman onların özünü müdafiə mexanizmləri aktivləşir və nəticədə biokimyəvi tərkibində dəyişikliklər baş verir. Məsələn, lavanda, nanə, çobanyastığı kimi bitkilərdə efir yağlarının tərkibi temperatur və torpaq rütubətindən asılı olaraq fərqli miqdarda sintez oluna bilər. Belə dəyişikliklər dərman vasitəsi kimi istifadə zamanı onların effektivliyini azalda və ya təsir formasını dəyişə bilər.

Ekoloji çirklənmə və torpaq toksinləri

Sənaye tullantıları, plastik çirklənməsi, pestisidlər və ağır metalların torpaq və suya qarışması bitkilərin sağlam inkişafına böyük təhlükə yaradır. Torpağa düşən qurğuşun, civə, kadmium kimi ağır metallar bitkilərin toxumalarında yığılır və dərman məqsədilə istifadə edilən hissələrdə (yarpaq, kök, çiçək) toksik maddələrin miqdarını artırır. Bu isə həmin bitkilərin insanlar üçün təhlükəli hala gəlməsinə səbəb ola bilər.

Məsələn, son tədqiqatlar göstərir ki, sənaye ətrafında yetişən zəncəfilin tərkibində normadan artıq qurğuşun tapılıb. Bu isə onu göstərir ki, artıq təbii olması bitkini 100% sağlam və faydalı etmir — yetişdiyi ekoloji şərait əsas amillərdəndir.

Müxtəliflik azalır, dərman potensialı zəifləyir

İqlim dəyişikliyi həm də biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərərək bəzi dərman bitkilərinin yox olmaq təhlükəsini artırır. Yüksək dağlıq ərazilərdə böyüyən, xüsusi iqlim şəraitinə uyğunlaşmış bitkilər iqlim dəyişdikcə köç edə bilmir və ya uyğunlaşa bilmir. Bu da həmin növlərin azalmasına və ya genetik müxtəlifliyin zəifləməsinə gətirib çıxarır. Təbii ki, bu da həmin bitkinin dərman keyfiyyətlərinə birbaşa təsir edir.

"DorgruXeber.az" olaraq tövsiyəmiz:

Dərman bitkilərini tanınmış mənbələrdən əldə edin və mənşəyini araşdırın.

Ehtiyatla istifadə edin, xüsusən də ev şəraitində toplanan və ya sənaye ərazilərinə yaxın yerdə yetişən bitkilərlə.

Ekologiyanın qorunması hər birimizin məsuliyyətidir — çünki sağlam təbiət olmadan sağlam dərman da mümkün deyil.

Unutmayaq ki, təbiət bizə şəfa verir, amma biz təbiəti qorumasam, o da bizə cavab verə bilməz.

"DorgruXeber.az" olaraq bu mövzuda maariflənməyi və ətraf mühitin qorunmasını hər kəs üçün vacib sayırıq.