gundem / dunya / maraqli
2.03.2023
Sarı zolaqlı xəstəlik Taylandın mərcanını məhv edir
Taylandın şərqindəki sakit firuzəyi suların altında sürətlə yayılan bir xəstəlik dəniz dibinin geniş ərazilərində mərcanları öldürür və elm adamları iqlim dəyişikliyi səbəbindən daha da pisləşə biləcəyindən qorxurlar.
"dogruxeber.tv" AFP-yə istinadən bildirir ki, Sarı zolaq xəstəliyi - onları məhv etməzdən əvvəl mərcanlara çevirdiyi rəngə görə adlandırıldı - ilk dəfə onilliklər əvvəl aşkar edildi və Karib dənizindəki riflərə geniş ziyan vurub. Bilinən bir müalicə yoxdur.
Lakin, ilk dəfə 2021-ci ildə Taylandın şərq sahillərində, məşhur turizm şəhəri Pattaya yaxınlığında aşkar edilib və artıq təxminən 240 hektar dənizə yayılıb.
Taylandın Dəniz və Sahil Ehtiyatları Departamentindən dəniz alimi Lalita Putchim, - "Mən əvvəllər belə bir şey görməmişdim" - deyə bildirib.
"Getdiyimiz hər yerdə bunu gördük və getdikcə daha çox görəcəyimizi gözləyirik."
Alimlər hesab edirlər ki, həddindən artıq balıq ovu, çirklənmə və iqlim dəyişikliyi səbəbindən suyun temperaturunun yüksəlməsi rifləri sarı zolaq xəstəliyinə qarşı daha həssas edə bilər.
Mərcan ağartmasının təsirindən fərqli olaraq xəstəliyin təsiri geri qaytarıla bilməz.
"Mərcan bu xəstəliyə yoluxduqda, sadəcə ölür" - deyə Lalita qeyd edib.
Mərcanların itirilməsi ekosistemə dağıdıcı təsir göstərə bilər - rif "meşə kimidir" və çoxlu sayda həyatı təmin edir və onun ölümü nəticədə insanlara da təsir edə bilər.
Taylandlı alimlər ümid edirlər ki, bu epidemiya ilə bağlı apardıqları araşdırmalar sarı zolaq xəstəliyini dayandırmaq və ya müalicə etmək üçün bir yol tapmağa kömək edəcək.
Chonburi bölgəsindəki Samaesan adasının yaxınlığında bir araşdırma səfərində, Lalita və komandası suyun altına getməzdən əvvəl bir qayıqda dalğıc alətləri geyindi.
Onlar yoluxmuş mərcanların fotoşəkillərini çəkdilər, daha sonra öyrənmək üçün nümunələr yığarkən ölçmələr və fotoşəkillər çəkdilər.
Tayland dəniz səlahiyyətliləri yoluxmuş qayalıqlarla bağlı hesabatları izləmək üçün sosial mediadan istifadə edir və həmçinin ictimaiyyətdən təsirlənmiş mərcanların hər hansı müşahidələri barədə məlumat vermələrini xahiş ediblər.
Taylandlı tədqiqatçılara yerli könüllülər, eləcə də sualtı foto dəlilləri toplayan biznes sahibi Thanapon Chaivanichakul kömək edib.
Thanapon AFP-yə xəstəliyi təsvir etmək üçün bir sıra təhqiramiz ifadələrdən istifadə edərək, "Bunu ilk görəndə şoka düşdüm" - deyib.
Xəstəlik həm də bölgədə bir çox insanın həyat üçün təhlükə yaradır.
Görməli bir gəminin sahibi olan Çopan Sudjai bölgənin təbii gözəlliklərini - xüsusən də mərcan riflərini görməyə gələn turistlərin gəlirinə güvənir.
"İndi mərcan yoluxdu və məhv olacaq, beş ildən sonra nə edəcəyik?" dedi 55 yaşlı.
“Sanki öz evimiz dağıdılıb”.
dogruxeber.tv
Jalə Asiman



