Maqnit sahəsi Yer və onun üzərində yaşayan canlılar üçün çox mühüm rol oynayır: bizi günəş radiasiyasından qoruyur, iqlimə və havaya təsir edir, bundan əlavə, onun sayəsində işləyən kompasın oxları şimala işarə edir. Planetin maqnit sahəsi də gözəl auroralara "məsuliyyət daşıyır".

Günəş sistemindəki digər planetlərin də maqnit sahələri var. Alimlər isə daha uzaq planetlərin bəzilərində belə sahələrin ola biləcəyini istisna etmirlər. Nyu Meksikoda Very Large Array (VLA) radio teleskopları ilə aparılmış son müşahidələr Yerdən təxminən 12 işıq ili uzaqlıqda öz ulduzunun ətrafında fırlanan qayalı YZ Ceti b üzərində maqnit sahəsinin olduğunu sübut etdi.

"dogruxeber.tv" bildirir ki, Nature Astronomy jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə , bu, Günəş sistemindən kənarda olan planetdə maqnit sahəsinin ilk mümkün aşkarlanmasıdır.

Tədqiqatın müəllifi və ABŞ Milli Radio Astronomiya Rəsədxanasının direktoru Co Peske, "Bu tədqiqat təkcə bu xüsusi qayalı ekzoplanetin maqnit sahəsinə malik olduğunu göstərmir, həm də alimlərə maqnit sahəsi olan daha çox planet tapmaq üçün perspektivli üsul təqdim edir" dedi. (NRAO).

Alimlərin fikrincə, maqnit sahəsi olmadan planetin yaşaması mümkün deyil: bu sahə olmadan Günəşin enerjisindən gələn hissəciklər planetin atmosferini məhv edə və onu həyatın davam etdirilməsi üçün zəruri olan qaz mantiyasından məhrum edə bilər. Peskenin sözlərinə görə, digər sistemlərdə yaşamaq və ya yaşamaq potensialı olan planetlərin tapılması qismən Yer kimi qayalı ekzoplanetlərin həqiqətən maqnit sahələrinə malik olub-olmadığını müəyyən etməkdən asılıdır.

YZ Ceti b yaşayış üçün əlverişli planet deyil; planetin temperaturunun həyat üçün əlverişli olması üçün ulduzuna çox yaxındır. Üstəlik, onun orbitdə fırlanma sürəti o qədər böyükdür ki, bu planetin bir ili Yerdəki iki günə bərabərdir. Bununla belə, alimlər bu planetdən çox güman ki, bu planetin maqnit sahəsindən yaranan radio dalğalarını aşkar edə biliblər.

Alimlər deyirlər ki, planetin maqnit sahəsi elektrik yüklü plazmanı öz ulduzuna doğru geri itələyir, daha sonra ulduzun öz maqnit sahəsi ilə qarşılıqlı əlaqədə olur və parlaq enerji partlayışları yaradır. Əslində, komandanın müşahidə etdiyi radiodalğalar, ehtimal ki, planetlə qarşılıqlı təsir nəticəsində yaranan ulduzda aurora idi.

Kolorado Boulder Universitetinin astronomu və yeni tədqiqatın həmmüəllifi Sebastian Pineda "Bu planetin öz atmosferi varsa, onun da qütb parıltısı olmalıdır" - deyə bildirib.

Lakin alimlər qrupu müşahidə etdikləri ulduz partlayışının tamamilə YZ Ceti b-də baş verən hadisələrlə bağlı olduğuna 100% əmin deyillər. Alimlərin müşahidə etdiyi bu hadisələrin təkcə ulduzun özünün xüsusiyyətləri ilə deyil, qayalı planetin maqnit sahəsi ilə əlaqəli olduğunu təsdiqləmək üçün əlavə müşahidələr lazımdır.

Bununla belə, komanda ümid edir ki, bu kəşflər gələcəkdə başqa yaşayış üçün əlverişli planetlərin axtarışında bir irəliləyiş ola bilər.

dogruxeber.tv
Ulduz Talıblı