gundem / hadise / dunya / maraqli / Cəmiyyət
9.08.2023
Günəş rekord miqdarda enerji atdı
Alimlər Günəş haqqında hər şey olmasa da, çox şey bildiklərini düşünürdülər. Ancaq bu yaxınlarda ulduzumuz onları təəccübləndirməyi bacardı: Günəş misilsiz güc nümayiş etdirərək rekord sayda qamma şüaları - elektromaqnit spektrində ən enerjili doymuş dalğalar buraxdı. Bu hissəciklərin enerjisi görünməmiş bir səviyyəyə çatdı və təxminən 1 trilyon elektron volt təşkil etdi.
"dogruxeber.tv"ın Space.com- a istinadən məlumatına görə, günəş radiasiyasını tədqiq edən tədqiqatçılar günəş emissiyalarının normal spektrindən kənarda olan bu inanılmaz qamma şüalarını aşkar ediblər. Bu kəşfin həmmüəllifi Meh er Un Nisa etiraf edib:
“Altı illik məlumatlara baxdıqdan sonra qamma şüalarının bu çoxluğu ortaya çıxdı. Biz bunu ilk görəndə dedik ki, “Biz bunu mütləq qarışdırdıq. Günəş bu enerjilərdə bu qədər parlaq ola bilməz”.
Əvvəllər elm adamları Günəşdən gələn qamma radiasiya hallarını artıq qeyd ediblər, lakin onlar adətən intensiv günəş alovları ilə əlaqələndirilir. Lakin yeni kəşfin tamamilə fərqli izahı var.
Yüksək Hündürlükdə Su Çerenkov Rəsədxanası (HAWC) kimi tanınan Cherenkov Radiasiya Rəsədxanası bu kəşfdə əsas rol oynayıb. O, xüsusi olaraq yüksək enerjili qamma şüalarını və kosmik şüaları müşahidə etmək üçün nəzərdə tutulub.
Cherenkov Rəsədxanası hər birində təxminən 200 ton təmizlənmiş su olan 300 böyük su anbarından ibarət şəbəkədir. Bu su anbarları Meksikadakı iki sönmüş vulkan arasında dəniz səviyyəsindən 3962 metrdən çox yüksəklikdə yerləşir. Nobel mükafatı laureatı fizik Pavel Çerenkovun adını daşıyan Çerenkov radiasiyası yüklü hissəciklər suda müəyyən sürətlə hərəkət etdikdə baş verir.
Günəşin daxilində baş verən termonüvə prosesləri də yüksək enerjili radiasiya yaradır. Ancaq bu zərrəciklər adətən Yerdəki detektorlara dəyməsin, Günəşin səthinə də çatmır. Günəş radiasiyasının çox hissəsi infraqırmızı, ultrabənövşəyi və görünən dalğalardan ibarətdir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, görünən dalğanın enerjisi təqribən 1 elektron volt təşkil edir, alimlərin aşkar etdiyi qamma şüaları isə təxminən 1 trilyon elektron volt yayır.
Bu yeni müşahidələr günəş fizikası ilə bağlı biliklərimizi əhəmiyyətli dərəcədə zənginləşdirə bilər. Bu tədqiqat artıq Günəşin maqnit sahəsinin qamma-şüa hadisələrindəki rolu ilə bağlı bir çox sual doğurub.
dogruxeber.tv
Jalə Asiman



