İlin yay aylarında uzun, işıqlı günlərə alışmış insan üçün payızdan etibarən günlərin getdikcə qısalması fərq ediləcək qədər hiss olunur. Bu dəyişiklik isə sadəcə gündəlik həyat ritmini deyil, insan psixologiyasını və təbiətin özünü də ciddi şəkildə təsir edir.

"dogruxeber.tv" olaraq bu təbii hadisənin arxasında dayanan səbəblərə və onun fəsadlarına daha yaxından nəzər salırıq.

Günün niyə qısalır?

Yer kürəsinin Günəş ətrafında hərəkəti və eyni zamanda öz oxu ətrafında 23,5 dərəcə meyillə fırlanması, ilin fəsillərini və gündəlik işıq müddətlərini müəyyənləşdirir. Yayda Şimal yarımkürəsi Günəşə daha çox tərəf meylləndiyi üçün günlər uzanır, payızdan etibarən isə bu meyl dəyişdiyindən gün işığı daha az hissə üçün bərabər olur və gecələr uzanmağa başlayır. Bu proses qış gündönümünə – 21 dekabr tarixinə qədər davam edir və həmin gün ilin ən qısa günü sayılır.

Bioloji ritmlərə təsiri

Günün qısalması təkcə təbiətdə deyil, insan orqanizmində də ciddi dəyişikliklər yaradır. Gün işığının azalması ilə bədəndə melatonin adlı hormonun ifrazı artır. Bu hormon yuxu və oyanıqlıq ritmlərini tənzimləyir, lakin eyni zamanda əhval-ruhiyyəyə təsir göstərir. Bu səbəbdən bir çox insan payız-qış aylarında halsızlıq, motivasiya azlığı və hətta depressiya əlamətləri ilə qarşılaşır.

Bundan əlavə, vitamin D-nin təbii olaraq azalmaya başlaması da immun sisteminin zəifləməsinə və ümumi həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən mütəxəssislər bu dövrdə qidalanmaya diqqət yetirməyi, gün işığından maksimum faydalanmağı və fiziki aktivliyi artırmağı tövsiyə edirlər.

Təbiətdəki dəyişikliklər və hazırlıq dövrü

Günün qısalması heyvanlar və bitkilər üçün də bir siqnaldır. Məsələn, bir çox heyvanlar bu dövrdə yuxuya (hibernasiya) hazırlaşır, quşlar isə miqrasiya prosesinə başlayır. Bitkilərdə isə yarpaqlar saralır, fotosintez zəifləyir və təbiət sanki istirahətə çəkilir.

"dogruxeber.tv" oxucularına onu da xatırlatmaq istərdik ki, bu təbii ritmlər insan həyatının da ayrılmaz hissəsidir. Günlərin qısalması – bəzən narahatlıq yaratsa da – təbiətin və kainatın harmoniyasının bir parçasıdır. Bu dəyişiklikləri dərk edərək həyat tərzimizi uyğunlaşdırmaq, həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan daha sağlam bir qış mövsümünə keçidə kömək edə bilər.