gundem / iqtisadiyyat / sosial / Cəmiyyət
18.07.2025
İnflyasiya cibə necə təsir edir – sadə dillə iqtisadi baxış
Son aylarda Azərbaycan bazarında əksər məhsulların qiymətində nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Gündəlik istehlak mallarından tutmuş yanacağa qədər bir çox sahədə bahalaşma insanların şəxsi büdcəsinə ciddi təsir edir.
"dogruxeber.tv" qeyd edir ki, bu artımlar, əsasən inflyasiya nəticəsində baş verir.
İnflyasiya pulun alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsi ilə xarakterizə olunur. Bu hal məhsul və xidmətlərin qiymətinin yüksəlməsi ilə özünü göstərir. Dünya iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklər, enerji daşıyıcılarının bahalaşması, qlobal ərzaq bazarındakı qeyri-sabitlik və yerli valyutanın məzənnəsindəki dəyişikliklər inflyasiyanın əsas səbəblərindən sayılır.
Azərbaycanda inflyasiyanın gündəlik həyata təsiri birbaşa bazarda hiss olunur. Məsələn, 2023-cü ildə 0.70 manata satılan çörək bu gün 1 manata təklif olunur. Pomidorun bir kiloqramı 2.50 manatdan 4.20 manata, toyuq əti isə 5.80 manatdan 8 manata qədər bahalaşıb. Benzinin (AI-92) qiyməti də 1 manatdan 1.20 manata qədər artıb.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, ölkənin açıq iqtisadi modeli xarici bazarlardakı dalğalanmalara qarşı həssasdır. Onların fikrincə, hökumətin qiymət tənzimləmələrinə dair addımları əsasən strateji məhsullarla məhdudlaşır və bu da ümumi təsiri tam neytrallaşmır.
İnflyasiya ilə mübarizədə fərdi səviyyədə maliyyə planlaması mühüm rol oynayır. Büdcənin düzgün bölüşdürülməsi, qənaət vərdişlərinin gücləndirilməsi və alış-veriş zamanı prioritetlərin müəyyən olunması insanların iqtisadi təzyiqlə daha rasional şəkildə mübarizə aparmasına kömək edə bilər.
Hazırkı şəraitdə əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin qorunması və sosial rifahın sabit saxlanılması üçün həm dövlət, həm də vətəndaş səviyyəsində iqtisadi davranış modellərinin təkmilləşdirilməsi vacib hesab olunur.


