XX əsrin ortalarından etibarən yadplanetli həyat formalarının mövcudluğu elmi və ictimai müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. Kosmik tədqiqatların inkişafı ilə bu sual daha obyektiv şəkildə araşdırılmağa başlanıb. NASA və digər beynəlxalq agentliklər uzun illər ərzində Yerin hüdudlarından kənarda həyatın bioloji və kimyəvi izlərini müəyyənləşdirmək üçün çoxsaylı proqramlar həyata keçirib.

“DogruXeber.tv” bildirir ki, bu tədqiqatlar əsasən iki istiqamətdə aparılır: mikrob mənşəli həyatın axtarışı və intellektual sivilizasiyaların siqnallarının tədqiqi.

NASA-nın rəsmi elmi proqramları çərçivəsində əldə edilən məlumatlar açıq şəkildə dərc olunsa da, bəzi hesabatların məxfiliyi onların “gizli” xarakter daşıdığına dair fərziyyələr doğurub. 1960–1970-ci illərdə “Project Blue Book” adlı ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin tədqiqat proqramı çərçivəsində minlərlə naməlum uçan obyekt (UFO) müşahidəsi sənədləşdirilib. Bu hesabatların əksəriyyəti daha sonra ictimaiyyətə açıqlansa da, bir hissəsinin məxfi saxlanması fərqli şərhlərə səbəb olub. Elm ictimaiyyətinə görə, həmin məlumatların gizli qalmasının səbəbi texnoloji və hərbi məlumatların qorunması ilə bağlıdır, yadplanetli sübutların gizlədilməsi ilə deyil.

“DogruXeber.tv” qeyd edir ki, NASA-nın Mars, Yupiterin peykləri (xüsusilə “Europa” və “Enceladus”) və uzaq ekzoplanetlər üzərində apardığı tədqiqatlar həyatın əsas şərtlərinin kainatda çox geniş yayılmış ola biləcəyini göstərib. Marsın səthindəki metan qazının mövcudluğu, “Europa”nın buz təbəqəsi altında maye okeanların aşkarlanması və Günəş sistemindən kənardakı planetlərin atmosferlərində su buxarının tapılması bioloji aktivliyin mümkünlüyünü elmi baxımdan əsaslandırır. Bununla yanaşı, “SETI” (Search for Extraterrestrial Intelligence) layihəsi radioteleskoplar vasitəsilə uzaq qalaktikalardan gələn süni mənşəli siqnalların axtarışını davam etdirir. İndiyə qədər belə bir siqnal qeydə alınmasa da, məlumat bazası daim genişlənir.

Elmi dairələrdə yadplanetli həyat məsələsinə ehtiyatla yanaşılır. Mövcud məlumatlar həyatın yalnız Yer üzərində yaranmadığını düşünməyə əsas versə də, intellektual sivilizasiyaların mövcudluğunu sübut edən konkret dəlil yoxdur. Bununla belə, hər il toplanan yeni astrobioloji və spektral məlumatlar kainatda həyatın müxtəlif formalarının ola biləcəyini göstərir. Beləliklə, NASA-nın “gizli hesabatları” haqqında yayılan fərziyyələr çox vaxt ictimai maraq və təxəyyül nəticəsində formalaşsa da, faktiki elmi fəaliyyət Yerin hüdudlarından kənarda həyatın mümkünlüyünü sistematik şəkildə araşdırmaq məqsədi daşıyır.