ABŞ-ın yeni Prezidenti Cozef Baydenin andiçməsi cəmiyyətimizdə ABŞ-Azərbaycan əlaqələri ilə bağlı haqlı olaraq bir sual doğurdu. Həqiqətən də, Azərbaycanda belə bir baxış bucağı geniş yayılıb ki, ənənəvi olaraq səlahiyyətlilərimizin Ağ Evin respublikaçı administrasiyaları ilə münasibətləri daha rahatdır. Ancaq ermənilərin - demokratlarla.

Əlbəttə ki, bir çoxu Baydenin Dağlıq Qarabağ məsələsində necə mövqe tutması ilə maraqlanır. Bu günə qədər ABŞ, ümumiyyətlə susdu - nə 10 noyabr Üçlü Atəşkəs Bəyanatına qədər, nə də müharibədən sonrakı hadisələrə müdaxilə etdi. Çoxları bütün bunların prezidentlik kampaniyası dövründə baş verməsi ilə əlaqəli olduğuna inanır.

Bəs, indi nə baş verir? Bayden və komandasının Cənubi Qafqaz üçün, xüsusilə də Qarabağ münaqişəsi, Rusiyanın Azərbaycan ərazisindəki hərbi mövcudluğu ilə bağlı bir növ xüsusi proqramı, planı ola bilərmi? Əlbəttə, yeni administrasiyanın Putinə, Ərdoğana münasibətinin necə olacağı, Baydenin bu mövzuda baxışının necə olması vacibdir. Amerikalılar bölgəmizi iki qonşumuza "verməyə” hazırdırlarmı? Yoxsa bu, Vaşinqtonun maraqlarına cavab vermir? Görünür, hər şey Amerikanın birbaşa ölkəmizdə iqtisadi, siyasi, hərbi baxımdan hər hansı bir maraqlarının olub-olmamasından asılıdır.

Prosesləri AYNA-ya şərh edən politoloq Zərdüşt Əlizadənin sözlərinə görə, keçmiş müstəmləkələrin əhalisi, adətən ölkələrinin əhəmiyyəti barədə şişirdilmiş fikirlərə sahibdir ki, bu da keçmiş imperiyanın gücünün beyinlərinə əks olunması ilə izah olunur: "Axı, ABŞ-ın xarici siyasət strategiyasında Azərbaycanın xüsusi yeri nə ola bilər? Biz kimik? Dünyada elə də tanınmayan, məmurlarının adları daha çox korrupsiya hallanan bir ölkə. Həm ABŞ-ı, həm də özümüzü tanıdığıma görə, bu, mənim fikrimdir. Ancaq hər halda Amerikanın Azərbaycan da daxil olmaqla, dünyada hər kəslə bir işi var, Amerika Birləşmiş Ştatları bizə dünya sıralar cədvəlində könüllü olaraq seçdiyimiz mövqeyimizə əsaslanaraq müəyyən bir ölçü tətbiq edir”.

"ABŞ-ın indi daxili çəkişmələrdə olması həqiqətdir. Bayden, şübhəsiz ki, onsuz da hakimiyyətdədir, lakin ABŞ-ın daxili problemləri aradan qalxmayıb, bu da bir müddət Vaşinqtonun Cənubi Qafqaza nəzərəçarpacaq dərəcədə diqqət yetirməyəcəyi deməkdir. Bu, bizim üçün yaxşıdır, çünki hərbi uğurlarımızı qanuni və diplomatik olaraq möhkəmləndirməliyik. Və bu "yiyəsizlik” dövrü Ermənistan üçün də faydalı ola bilər, qismət olsa, varlığının əsas məsələlərini istəklərinin uydurma dünyasında deyil, real imkanlar dünyasında, həqiqi qonşularla və real tarixdə düşünməyə imkan verəcək”, - analitik bildirib.

Əlizadənin fikrincə, Bayden ən azı bir il heç kimə "dişlərini göstərməyəcək”: "Amma Tramp adlı bir filin darmadağın etdiyi mağazadakı qab-qacaq parçalarını bərpa edəcək. Bayden Rusiya ilə münasibətləri Amerikanın "Çinə qarşı və ya Çin uğrunda” siyasət maraqları prizmasından quracaq və bu baxımdan Qarabağ məsələsi əhəmiyyətli bir kart hesab olunmayacaq”.

"Mənim qənaətim: Rusiya və Türkiyə yaxın gələcəkdə Cənubi Qafqazdan məsul olacaq və bu bölgə üzərindəki nəzarətlərini mənafelərini dünyanın aparıcı oyunçuları ilə əlaqələndirmək üçün bir seçim olaraq istifadə edəcək. Amerika heç vaxt bölgəmizə tam nəzarət etməyib və burada "imtina etdi” ifadəsi reallığı əks etdirmir. Sənə aid olmayan şeyi verə bilməzsən”, - müsahibimiz vurğulayıb.

"Amerikanı məmnun etmək üçün hökumətimiz əlindən gələni etdi. Azərbaycan görülənlərdən artıq bir şey edə bilməz və bunu anlayan ABŞ da heç nə tələb etmir. ABŞ-da baş verənlər fonunda Azərbaycan əhalisindən və səlahiyyətlilərindən tam demokratiya və qanunun aliliyi tələb etməkdə israr etmək, hətta Amerika üçün də lap ağ olardı. İkinci Qarabağ müharibəsinə gəldikdə, Amerika üçün burada kimin qazanmasının nə fərqi var? Həm qazanan həm də uduzan hegemonun müştəriləridir”, - politoloq əlavə edib.