gundem / hadise / dunya / maraqli / Cəmiyyət
21.04.2023
James Webb 1 trilyon günəşin işığı ilə birləşmə qalaktikasını çəkir
NASA-nın James Webb Kosmik Teleskopu, Serpens bürcündə Yerdən 250 milyon işıq ili uzaqlıqda birləşmə prosesində olan, birlikdə Arp 220 kimi tanınan bir cüt qalaktikanın heyrətamiz şəklini çəkib.
Süd Yolu kimi spiral formada olan qalaktikalar 700 milyon il əvvəl bir-birinə qarışmağa başlayıb və nəticədə güclü ulduz əmələ gəlməsi baş verib.
"dogruxeber.tv" Space.com -a istinadən xəbər verir ki, Arp 220-nin mərkəzi ulduz əmələ gətirən halqasında 200-dən çox ulduz klasteri cəmi 5000 işıq ili genişliyindədir və bu bölgədəki qazın böyük hissəsi bütün Samanyolu qalaktikasındakı qazın hamısına bərabərdir. .
Ceyms Webb Kosmik Teleskopu özünün iki yüksək texnologiyalı alətindən, Yaxın İnfraqırmızı Kamera (NIRCam) və Orta İnfraqırmızı Alətdən (MIRI) istifadə edərək Arp 220-nin şəklini çəkə bildi. Teleskopun əsas kamerası NIRCam və MIRI. Arp 220 infraqırmızı dalğa uzunluqlarında ən parlaq işıq saçdığı üçün həm şəkillər çəkə, həm də hədəflərinin işıq spektrlərini tuta bilirdi. Təsvirin təsvirinə görə, obyektin işığı "bir trilyondan çox günəşə" bərabərdir, Süd Yolunun parlaqlığı isə təxminən 10 milyard günəşdir.
Arp 220 müşahidə edilən ilk qalaktik birləşmə deyil və proses hətta kosmik zaman miqyasında belə uzun müddət ərzində cərəyan edir. Astronomlar hesab edirlər ki, Arp 220-nin qalaktikaları 700 milyon il əvvəl birləşməyə başlayıb və Samanyoluna bənzəyir, onların kənarlarında oxşar quyruqlar fırlanır. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, NASA-nın Çandra X-Ray Rəsədxanası tərəfindən qeydə alınan rentgen şüaları hər iki qalaktikanın mərkəzində yerləşən superkütləvi qara dəliklərə işarə edir.
Astronomlar əvvəllər Arp 220-nin böyük hissəsinin çoxlu ulduz qruplarına ev sahibliyi etdiyinə inanırdılar, lakin NASA-nın Hubble Kosmik Teleskopu tərəfindən tıklanan şəkilləri təhlil edən son araşdırmalar, ulduz formalaşmasının təxminən 100 milyon il əvvəl "hər yerdə birdən-birə bağlandığını", ehtimal ki, birləşmənin nəticəsi olaraq tapdı. Belə görünür ki, Arp 220 indi ulduz partlayışından sonrakı mərhələdədir, bu o deməkdir ki, o, ekstremal, qısa müddətli sürətlərdə ulduz istehsal etmir, əksinə sakitdir.
Arp 220, 1966-cı ildə Amerika astronomu Halton C. Arp Özəl Qalaktikalar Atlasını nəşr edərkən astronomların formalarını anlamadıqları 338 qeyri-adi qalaktika toplusunun alt çoxluğuna aiddir. Astronomlar adətən iki birləşən qalaktikaları bir adla işarələmirlər, lakin Arp 220 Xüsusi Qalaktikalar Atlasında 220-ci göy cismidir və onun qarışıq forması daha sonra tədqiqatçılar onun bir deyil, iki qalaktikanın birləşdiyini aşkar etdikdə izah edildi.
dogruxeber.tv
Jalə Asiman



