Astronomlar bu yaxınlarda diqqətəlayiq bir hadisəni müşahidə etdilər, çünki günəşin səthində əvvəllər heç vaxt görülməmiş meteorlara bənzər zolaqlar yağırdı. Bununla belə, ekspertlər bu valehedici “atan ulduzları” tutmaq cəhdlərindən ehtiyat edirlər.

Londonun Northumbria Universitetindən günəş fizikası üzrə aparıcı müəllif Patrick Antolin həyəcanını bölüşərək deyib: - “Əgər insanlar günəşin səthində yaşaya bilən yadplanetlilər olsaydılar, biz daima ulduzların heyrətamiz mənzərələri ilə mükafatlandırılardıq, lakin buna ehtiyacımız var idi. başımıza diqqət yetirin!"

"dogruxeber.tv" space.com-a istinadən xəbər verir ki, onları Yer kürəsində müşahidə olunan, adətən atmosferə daxil olduqdan sonra yanan kosmos tozu, qaya və ya kiçik asteroidlərdən ibarət olan atıcı ulduzlardan fərqləndirən bu günəş atıcı ulduzları inanılmaz sürətlə günəşin səthinə doğru fırlanan nəhəng plazma yığınları, Kosmos kimi təzahür edir.

Planetimizin sıx atmosferi səbəbindən meteorların əksəriyyətinin səthə çıxa bilmədiyi Yerdən fərqli olaraq, günəşin tacı - atmosferinin ən xarici təbəqəsi - əhəmiyyətli dərəcədə nazikdir. Bu incəlik, topakların enmə zamanı öz strukturunu qoruyub saxlamasına, potensial olaraq günəşin səthinə toxunulmaz şəkildə çatmasına imkan verir.


Günəşin səthinə doğru düşən günəş yağışının trayektoriyasını göstərən qırmızı xətləri olan diaqram, Yer miqyasında göstərilmişdir.


Avropa Kosmik Agentliyinin Solar Orbiter kosmik gəmisi tərəfindən mümkün edilən bu təməlqoyucu müşahidə, ilk dəfə belə təsirlərin şahidi olur. Tapıntılar, ulduz materialının yuxarı qalxması və tacdakı qazı təsir nöqtələrinin üstündə yenidən qızdıran şok dalğaları ilə birlikdə qısa, lakin intensiv parlaqlaşma dövrləri yaradan maraqlı bir prosesə işıq saldı.

Alimlər hesab edirlər ki, bu kəşf günəş tacını əhatə edən uzun müddətdir davam edən sirri açmaq üçün açar ola bilər. Günəş modellərinin günəşin öz nüvəsinə yaxınlaşdıqca daha da qızması ilə bağlı proqnozlarına baxmayaraq, tac onun altındakı təbəqələrdən izaholunmaz dərəcədə daha istidir. Bu çaşdırıcı kontrast potensial olaraq bu günəş axan ulduzları ilə əlaqəli hadisələri öyrənməklə izah edilə bilər.

Yüksək ayırdetmə qabiliyyətinə malik kameralar və həssas uzaqdan zondlama alətləri ilə təchiz edilmiş Solar Orbiter, günəşlə yaxından qarşılaşarkən günəşin parlayan ulduzlarını gördü. Cəmi 30 milyon mil (49 milyon kilometr) məsafədə, günəş sistemimizin ən daxili planeti olan Merkurinin orbitindən daha yaxın olan kosmik gəmi qazın təxminən bir milyon dərəcəyə qədər qızdırıldığını və "tac yağışları" altında sıxıldığını aşkar etdi. Düşən yığınlar nəticəsində yaranan bu heyranedici hadisə cəmi bir neçə dəqiqə davam etdi.

Yer üzündə axan ulduzlar atmosferdəki sürtünmə meteoroid materialını qızdırdıqda yaranan parlaq quyruqlarla xarakterizə olunur. Ablasiya kimi tanınan bu proses bərk maddələri sürətlə qaza çevirir. Bununla belə, günəş axan ulduzlarında günəş tacındakı güclü maqnit sahələrinin təsiri səbəbindən bu parlaq quyruqlar yoxdur. Bu maqnit sahələri əvvəllər günəş meteorlarının müşahidələrinə mane olan parlaq quyruqların əmələ gəlməsinin qarşısını alaraq, qazı düşən yığınlardan uzaqlaşdırır.

Antolin Solar Orbiter-in günəşə yaxınlığının əhəmiyyətini vurğulayaraq, "Daxili Günəş tacı o qədər istidir ki, biz onu heç vaxt kosmik gəmi ilə yerində araşdıra bilməyəcəyik. Bununla belə, Solar Orbiter günəşə kifayət qədər yaxın orbitlərdədir ki, o Tacda baş verən kiçik miqyaslı hadisələri, məsələn, yağışın tac üzərində təsiri aşkar edərək, onun tərkibini və termodinamikasını anlamaq üçün çox vacib olan tac mühitinin qiymətli dolayı tədqiqatına imkan verir."

Antolin komandanın tədqiqatını qarşıdan gələn Milli Astronomiya Yığıncağında (NAM 2023) təqdim etməyi planlaşdırır. Bundan əlavə, tədqiqatın nəticələri Astronomy & Astrophysics jurnalının qarşıdan gələn xüsusi buraxılışında dərc olunacaq, oxucuları ovsunlayacaq və günəşin əlamətdar hadisələri haqqında anlayışımızı daha da genişləndirəcək.

dogruxeber.tv
Nərgiz Elnurqızı