gundem / Cəmiyyət
15.07.2025, 14:45
Yol Var, Keyfiyyət Yox – Büdcə Tikinti Şousuna Səslənir
Azərbaycanda hər il on milyonlarla manat vəsait yol infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasına ayrılır. Yol tikintisi dövlət proqramlarının və illik büdcə müzakirələrinin əsas istiqamətlərindən biri kimi təqdim edilir. Lakin reallıqda çəkilən yolların keyfiyyəti və uzunömürlülüyü bu vəsaitlərin necə istifadə olunduğuna ciddi suallar doğurur.
"dogruxeber.tv" redaksiyasına daxil olan çoxsaylı məlumat və müşahidələr göstərir ki, bir çox yeni salınmış yollar cəmi bir neçə ay sonra çökür, asfalt qatları soyulur, səthində iri yarıqlar və çökmələr yaranır. Paytaxtda və regionlarda baş verən bu hallar yol tikinti prosesinin ya keyfiyyətsiz, ya da korrupsiya ilə müşayiət olunduğunu göstərir.
2024-cü ildə təkcə Bakı ətrafında bir neçə əsas avtomobil yolunda təmir işləri başa çatmışdı. Lakin həmin yollarda artıq 2025-ci ilin ortalarında yeni təmir ehtiyacı yaranıb. Müvafiq qurumlar bunu “iqlim şəraiti”, “ağır tonnajlı avtomobillər” və ya “su axıntıları” ilə izah etsə də, əsl səbəb yol tikintisində istifadə olunan materialların və texnologiyanın keyfiyyətsiz olmasıdır.
"dogruxeber.tv" olaraq araşdırmalar zamanı müəyyən etdik ki, bəzi hallarda tenderlərin formal keçirilməsi, eyni şirkətlərin dəfələrlə qalib gəlməsi, yerli nəzarət mexanizmlərinin isə sadəcə “kağız üzərində” mövcud olması başlıca problemlərdən biridir. Mütəxəssislər bildirir ki, dünya standartlarına uyğun yol çəkilişinin ömrü 10–15 il arasında dəyişməli olduğu halda, Azərbaycanda bəzi yolların “ömürü” 1–2 ilə qədər enir.
Regionlarda vəziyyət daha da ağırdır. Qısamüddətli asfaltlanmadan sonra yollar yağış və qar mövsümündə bərbad hala düşür, bu isə nəqliyyatın təhlükəsizliyinə və kənd yerlərindəki həyat səviyyəsinə birbaşa təsir edir. Əhali isə hər dəfə eyni cavabla qarşılaşır: “Təmir planlaşdırılır”.
Yol təkcə nəqliyyat vasitələrinin hərəkət etdiyi bir infrastruktur deyil, həm də dövlətin idarəetmə keyfiyyətinin güzgüsüdür. Büdcə pullarının şəffaf şəkildə xərclənmədiyi, ictimai nəzarətin zəif olduğu bir yerdə bu yollar çökür – təkcə texniki baxımdan yox, eyni zamanda sosial və mənəvi baxımdan da.
Dövlət qurumları bu məsələ ilə bağlı ictimai hesabatlıq yaratmalı, tender mexanizmlərində şəffaflığı təmin etməli, texniki nəzarət funksiyası yalnız kağızda yox, praktikada da həyata keçirilməlidir. Əks halda, hər il təkrar-təkrar eyni yollar üçün büdcədən pul ayrılması sadəcə “infrastruktur biznesinə” çevriləcək.


