gundem / sosial / Cəmiyyət
23.07.2025
İş Elanlarında Cins Ayrıseçkiliyi: “Yalnız Qadın” Tələbi Sosial Ədalətə Ziddir
dogruxeber.tv: - Son illərdə ölkəmizdə müxtəlif onlayn platformalarda və sosial mediada rast gəldiyimiz iş elanlarının əksəriyyətində diqqət çəkən, lakin düşündürücü bir detal var: yalnız qadın işçilər tələb olunur. Bu tendensiya ilk baxışda zərərsiz və adi görünə bilər, lakin əslində bu, əmək bazarında cins ayrıseçkiliyinin açıq təzahürüdür və həm qanunvericiliyə, həm də sosial ədalət prinsipinə ziddir.
İşəgötürənlərin "yalnız qadın tələb olunur" qeydini etməsi çox zaman fiziki görünüşə, yaşa və bəzən şəxsi vəziyyətə (ailəli/subay, uşaqsız və s.) görə üstünlük vermələri ilə müşahidə olunur. Bu isə əmək bazarını obyektivlikdən uzaqlaşdırır. Belə yanaşmalar yalnız kişilərin deyil, eyni zamanda peşəkarlığı ilə önə çıxmaq istəyən qadınların da hüquqlarını pozur. Çünki qadınlar da bu şəkildə sadəcə “cinsə görə” seçilmək istəmirlər – biliyə, bacarığa və təcrübəyə əsaslanan seçimlər cəmiyyətin inkişafının əsas şərtidir.
Respublikasının Əmək Məcəlləsi nə deyir?
Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 16-cı maddəsində açıq şəkildə qeyd olunur ki, əmək münasibətlərində ayrıseçkiliyə yol verilə bilməz – bu ayrıseçkilik cinsə görə də daxil olmaqla, hər hansı əsasla edilə bilməz. Beləliklə, cins əsasında aparılan işçi seçimi qanunsuzdur və işəgötürənin məsuliyyətini doğurur. Təəssüf ki, bir çox işəgötürən bu qanuni tələbi ya nəzərə almır, ya da bilərəkdən pozur.
"dogruxeber.tv" bildirir ki, cəmiyyətin sağlam inkişafı üçün bərabər imkanlar əsas prinsip olmalıdır. Qadınları yalnız satış, operator, katibə, müştəri xidmətləri kimi sahələrlə məhdudlaşdırmaqla, onların təhsilinə, mühəndisliyə, idarəetməyə, hüquqa və digər sahələrə töhfə vermə imkanları da azaldılır. Digər tərəfdən, kişilərin də müəyyən peşələrdən "kənarlaşdırılması" onların ailə dolanışığına, psixoloji vəziyyətinə və sosial roluna mənfi təsir göstərir.
Peşəkarlıq əsas meyar olmalıdır
Hər bir şəxs – cinsindən, yaşından və görünüşündən asılı olmayaraq – yalnız bilik və bacarığına görə qiymətləndirilməlidir. İş elanlarında “yalnız qadın” və ya “yalnız kişi” kimi qeydlərin olması təkcə etik deyil, hüquqi baxımdan da problemlidir. Bu cür təcrübələrin qarşısının alınması üçün dövlət orqanları, xüsusilə Əmək Müfəttişliyi və İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkil (Ombudsman) tərəfindən ictimai nəzarət gücləndirilməli, maarifləndirici addımlar atılmalıdır.
dogruxeber.tv


