Son illər Azərbaycanda orta təbəqənin gündəlik xərclərini qarşılaması üçün kredit kartlarına artan tələbatı cəmiyyətin iqtisadi və sosial reallıqlarını açıq şəkildə göstərir. Əvvəllər yalnız fövqəladə hallarda istifadə edilən bu plastik vasitələr indi bazarlıqdan tutmuş məişət texnikasına, restoran hesablarından tətil xərclərinə qədər həyatın demək olar ki, hər sahəsində aktiv şəkildə istifadə olunur.

“dogruxeber.tv” yazır ki, bir çox ailə artıq maaşını almadan əvvəl xərcləyir, çünki kredit limitləri gələcək gəlirə əsaslanaraq bu günü yaşamağa imkan yaradır.

İstehlak mədəniyyətinin reklamlarla süni şəkildə qızışdırıldığı bu mühitdə insanlar getdikcə daha çox alır, amma daha az sahiblənirlər. Sosial təzyiqlər və görünüşə əsaslanan dəyər sistemi, xüsusilə şəhər mühitində yaşayan orta təbəqəni daim “yenilənməyə” və “qorumağa” məcbur edir. Yeni telefon, marka geyimlər, kafe və restoranlarda şəkil paylaşmaq kimi vərdişlər artıq lüks deyil, sosial normalara çevrilib.

“dogruxeber.tv” redaksiyasına daxil olan bəzi bank hesabatlarına əsasən, kredit kartlarından istifadə edən şəxslərin əhəmiyyətli bir hissəsi limiti tam ödəmədən yalnız minimum ödənişi həyata keçirir. Bu da faiz yükünün getdikcə artmasına və uzunmüddətli maliyyə asılılığına səbəb olur.

Bu vəziyyət yalnız maddi deyil, həm də psixoloji təzyiqlərlə müşayiət olunur. Borc içində yaşamaq hissi, iqtisadi qeyri-müəyyənlik və gündəlik qərarların belə kredit balansına əsasən verilməsi insanın azadlıq anlayışını məhdudlaşdırır. Orta təbəqə həm öz sosial statusunu qorumaq, həm də gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq arasında sıxışmış vəziyyətdədir. Gələcək planlar isə getdikcə daha çox ödəniş cədvəllərinə uyğunlaşdırılır. Bu cür kreditlə yaşamaq mədəniyyəti uzunmüddətli perspektivdə nə ailə büdcəsinə, nə də ölkə iqtisadiyyatına müsbət təsir etmir. Çünki istehlakçılıq üzərində qurulmuş sosial sistem, əslində, real gəlir artımı ilə deyil, borcla əldə edilmiş süni rifahla davam edir.