Tip 2 diabet diaqnozu qoyulmuş insanlar üçün ilk qayda sağlam qidalı bir pəhriz yeməkdir. Qəbul edilən kalorilərə, eləcə də müxtəlif qidaların tərkibində olan qidalara diqqət diabetli insanın həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bununla belə, bu kifayət olmaya bilər: Bu vəziyyətdə olan insanların gələcək sağlamlıq vəziyyətinin müəyyən edilməsində mühüm rolu qabda bitən qidaların emal dərəcəsi oynaya bilər.

"dogruxeber.tv" medicalxpress.com-a istinadən bildirir ki, bu məhsullar "ultra-işlənmiş" kimi təsvir edilir və ümumi əhali tədqiqatlarında bildirildiyi kimi mənfi sağlamlıq nəticələri ilə əlaqələndirilir.

İtaliyanın Pozzilli şəhərindəki IRCCS Neuromed-in Epidemiologiya və Profilaktika Departamenti tərəfindən aparılan və American Journal of Clinical Nutrition-da dərc edilən araşdırma indi ultra emal olunmuş qidaların istehlakının daha həssas insanlar üçün də risk faktoru olub-olmadığını təhlil edib.

Nəticələr göstərir ki, ultra emal olunmuş qidaların yüksək istehlakı, Aralıq dənizi pəhrizinə riayət etməklə əks olunan pəhrizin qida keyfiyyətindən asılı olmayaraq, xüsusilə ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə əlaqələndirilir.

Ultra emal olunmuş qidalar tez-tez intensiv emaldan keçmiş, qismən və ya tamamilə mətbəxdə adətən istifadə edilməyən maddələrlə (məsələn, hidrolizə edilmiş zülallar, maltodekstrinlər, hidrogenləşdirilmiş yağlar) hazırlanmış və ümumiyyətlə bir neçə qida əlavəsini ehtiva edən məhsullardır - rəngləyicilər, konservantlar, antioksidantlar, ləzzət artırıcılar və tatlandırıcılar.

Onların əsas məqsədi qidanın qida xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq deyil, onun dadını, görünüşünü və saxlama müddətini artırmaqdır. Dərhal ağla qablaşdırılmış qəlyanaltılar, qazlı və şəkərli içkilər, hazır yeməklər və fast-food gəlir. Düzdür, lakin onlar bütün vəziyyəti əks etdirmir: emal səviyyəsi, eləcə də əlavələrin istifadəsi meyvə qatığı, səhər yeməyi taxılları, krakerlər kimi sağlam hesab edə biləcəyimiz qidalarda da tapıla bilən xüsusiyyətlərdir.

İtalyan tədqiqatçılar böyük Moli-sani Tədqiqatının məlumatlarını təhlil etdilər və 2005-2010-cu illərdə tədqiqata giriş zamanı 2-ci tip diabetdən təsirlənmiş 1066 iştirakçını xüsusi olaraq araşdırdılar.

IRCCS Neuromed Epidemiologiya və Profilaktika Departamentinin epidemioloqu Marialaura Bonaccio deyir: "Orta hesabla 12 il ərzində biz müşahidə etdik ki, çox işlənmiş qidalarla zəngin bir pəhriz diabetli insanları daha çox ölüm riskinə məruz qoyur".

"Ultra emal olunmuş qidaların daha çox istehlak edildiyini bildirən iştirakçılar, bu məhsullardan daha az istehlak edən insanlarla müqayisədə hər hansı bir səbəbdən ölüm riskini 60% artırdı. Diabetli insanlar üçün əsas ölüm səbəbi olan ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riski iki dəfədən çox artıb."

"Bu araşdırmanın ən maraqlı nəticələrindən biri odur ki, iştirakçılar Aralıq dənizi pəhrizinə yaxşı riayət etdiklərini bildirdikdə belə, ultra emal olunmuş qidalarla əlaqəli riskin artması müşahidə edilir. Bu tapıntılar göstərir ki, əgər ultra emal olunmuş qidaların pəhriz payı yüksəkdirsə. "Sağlam Aralıq dənizi pəhrizinin potensial üstünlükləri göz ardı edilməməlidir" - deyə Licia Iacoviello, Departamentin direktoru və Varese və Komo İnsubria Universitetinin gigiyena professoru qeyib.

"Bu nəticələr 2-ci tip diabetin idarə edilməsi üçün gələcək pəhriz qaydaları üçün mühüm təsir göstərə bilər. Məlum qida tələblərinə əsaslanan pəhrizin qəbul edilməsi ilə yanaşı, pəhriz tövsiyələri də mümkün qədər çox işlənmiş qidaların istehlakını məhdudlaşdırmağı təklif etməlidir. Bu kontekstdə və təkcə şəkərli diabet xəstələri üçün deyil, qablaşdırmanın qabağındakı qidalanma etiketlərində qidanın emal dərəcəsinə dair məlumatlar da olmalıdır”, - deyə Pozzilli IRCCS Neuromed-in prezidenti Giovanni de Gaetano şərh edib.

dogruxeber.tv
Anarə Muhəmməd