gundem / sosial / Cəmiyyət
2.08.2025
Sənədsiz evlərdə yaşayanlar – hüquqi status necə tənzimlənir?
"dogruxeber.tv" bildirir ki, Azərbaycanda minlərlə ailə hələ də sənədsiz evlərdə yaşayır. Onların böyük bir hissəsi uzun illərdir yaşadıqları evi özləri tikib, lakin müxtəlif səbəblərdən bu evlər hüquqi cəhətdən rəsmiləşdirilməyib. Bu isə vətəndaşların mülkiyyət hüquqlarını məhdudlaşdırır, eyni zamanda dövlətin uçot və vergi sistemində problemlər yaradır.
Problemin həlli istiqamətində ilk mühüm addım 2011-ci ildə Prezident İlham Əliyevin imzaladığı “Yaşayış məntəqələrinin sərhədlərinin dəqiqləşdirilməsi və sənədsiz evlərlə bağlı məsələ” haqqında tapşırıqları ilə atıldı. Lakin daha ciddi hüquqi mexanizmlər 2015-ci il 21 dekabr tarixli sərəncamla formalaşmağa başladı. Həmin sərəncamda qeyri-rəsmi tikililərin sənədləşdirilməsi ilə bağlı icra strukturlarına konkret tapşırıqlar verilmişdi.
Ardınca, 2019-cu ilin fevralında imzalanan “Yaşayış sahələrinin sənədləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” sərəncamla proses daha da konkretləşdi. Bu sənədlə bir sıra bələdiyyə və icra orqanlarının iştirakı ilə komissiyalar yaradıldı və müəyyən torpaq sahələrinin sənədləşdirilməsinə şərait yaradıldı.
Nəhayət, 2025-ci ildə Prezidentin imzaladığı son sərəncamla sənədsiz evlərin tam hüquqi qeydiyyatına dair yeni bir mərhələ başlandı. Sərəncamda qeyd olunur ki, mülkiyyət hüququ olmayan evlərdə yaşayan vətəndaşların hüquqları qorunmalı, onların yaşayış sahələrinin qanuniləşdirilməsi üçün müvafiq icra hakimiyyətləri tərəfindən tez və şəffaf mexanizm yaradılmalıdır.
Bu sənədlər bir daha göstərir ki, dövlət bu problemi tədricən və sistemli şəkildə həll etmək niyyətindədir. Ancaq yerli icra hakimiyyətlərinin fəaliyyəti, bəzi hallarda isə vətəndaşların özlərinin də qeyri-rəsmi tikinti işləri aparması bu prosesə əngəl yaradır.
Qeyd edək ki, "dogruxeber.tv" olaraq apardığımız araşdırmalar nəticəsində bəlli olub ki, bəzi rayonlarda bu proses süni şəkildə yubadılır, icra strukturları vətəndaşlardan əlavə sənədlər və ya qeyri-rəsmi ödənişlər tələb edirlər. Bu isə Prezidentin iradəsinə zidd olmaqla yanaşı, vətəndaş hüquqlarının pozulması deməkdir.
Əgər siz də sənədsiz evdə yaşayırsınızsa, aşağıdakı sənədlərə sahib olmaq vacibdir:
Tikilinin yerləşdiyi torpaq sahəsinə dair sənəd və ya akt (əgər varsa)
Şəxsiyyət vəsiqəsi
Kommunal xidmətlər üzrə abonent sənədləri
Tikilinin təqribi inşa tarixi və texniki göstəriciləri barədə məlumatlar
Ən vacib məqam isə odur ki, yaşadığınız evin qeydiyyata alınması üçün Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə və yerli bələdiyyə və icra hakimiyyətinə müraciət etməlisiniz.


