İnsan tarixi boyunca qıtlıq, aclıq, qorxu, məhrumiyyət və qeyri-sabitlik kimi təhdidlər qarşısında yaşayıb. Bu gün isə informasiya bolluğu, maddi imkanların artması və texnoloji üstünlük bəşəriyyətin böyük bir qismini rahatlıq zonasında saxlayır. Lakin bu “rahatlıq” nə qədər davamlıdır? Daxili harmoniya, mənəvi doyum və xoşbəxtlik kimi anlayışlar artıq lüğətlərdə qalaraq gündəlik həyatın periferiyasına sürüşməkdədir.

Müasir insan heç vaxt olmadığı qədər imkanlı, əlaqəli və informasiyalıdır. Lakin bütün bu resurslara baxmayaraq, narahatlıq, depressiya, mənasızlıq hissi və sosial yorğunluq günümüzdə kütləvi xarakter alıb. Bu psixososial sindromun əsas səbəblərindən biri insanın daxili mahiyyətinə deyil, xarici imicinə fokuslanmasıdır. İstehlak mədəniyyəti insanın “olma” deyil, “görünmə” ehtiyacını stimullaşdırır. Beləliklə, dəyərlər sistemindən uzaqlaşan fərd, zəngin maddi ehtiyatlara baxmayaraq, mənəvi tənəzzülə uğrayır.

“dogruxeber.tv” olaraq apardığımız analizlər göstərir ki, son illər Azərbaycanda da bu tendensiya sürətlənib. Xüsusilə böyük şəhərlərdə yaşayan gənc nəsil arasında artan sosial yorğunluq, məqsədsizlik və əlaqə qıtlığı özünü ailə qurmaqdan imtina, davamlı iş dəyişdirmə və əlaqələrdə sabitsizlik kimi göstərir. Müasir insan “hər şeyə sahib olmaqla” bərabər, “özünü itirməkdədir”.

Bu mənzərə təkcə psixoloji böhran deyil, həm də identitetin pozulması problemini ortaya çıxarır. Şəxsi kimlik, mədəni kodlar və mənəvi bağlar yerini beynəlxalq tendensiyalarla formalaşan “universallaşdırılmış davranış modellərinə” verir. Bu isə nəticə etibarilə dərin mənəvi boşluğa gətirib çıxarır. Sosioloqlar bu vəziyyəti “post-mənəvi tənəzzül” və ya “ruhi entropiya” mərhələsi adlandırırlar. Həyatın yalnız materialist şərhlərlə izah olunması insanın varlıq səbəbinə dair təməl suallarını cavabsız qoyur.

“dogruxeber.tv” olaraq qeyd edirik ki, bu vəziyyətdən çıxış yolu yalnız şəxsi psixoloji sağlamlıqla məhdudlaşmır. Cəmiyyətin yenidən mənəvi dəyərlərə qayıtması, fəlsəfi düşüncənin canlandırılması, empatiya və qarşılıqlı bağların bərpası ilə mümkündür. Məktəblərdə təkcə texniki biliklərin deyil, etik və mənəvi tədrisin də verilməsi, ailə institutunun gücləndirilməsi və yerli-mədəni kimliyin qorunması bu transformasiyanın əsas sütunları olmalıdır.

Bu gün xoşbəxtlik satılan məhsul deyil, kəşf olunan varlıq halıdır. İnsanın özü ilə əlaqəsi bərpa olunmadıqca, heç bir texnologiya və ya kapital mənəvi boşluğu doldura bilməyəcək.