gundem / sosial / bolge / Cəmiyyət
4.08.2025, 12:30
Rabitəsiz bölgələr: Mərkəzdən uzaq düşən kəndlərdə kommunikasiya böhranı
Müasir informasiya əsrində rabitə yalnız texniki infrastruktur deyil, həm də vətəndaşların dövlətə çıxışı, hüquqi bərabərliyi və sosial əlaqəsinin əsas sütunlarından biridir. Lakin Azərbaycanın bəzi dağlıq və ucqar kəndlərində hələ də poçt şöbəsi mövcud deyil, sabit telefon və internet infrastrukturu isə ya çox zəifdir, ya da tamamilə yoxdur. Bu, ölkənin mərkəzi şəhərləri ilə kəndləri arasındakı rəqəmsal və inzibati uçurumu dərinləşdirir.
“dogruxeber.tv” redaksiyasına daxil olan şikayətlər göstərir ki, regionlarda, xüsusilə də dağlıq və sərhəd zonalarına yaxın kəndlərdə poçt xidmətlərinin olmaması, əhalinin kommunal və sosial xidmətlərə çıxışını çətinləşdirir. Dövlət rüsumlarının ödənməsi, sənəd göndərişi, pensiya və sosial yardım məsələləri üçün insanlar yaxın rayon mərkəzinə getmək məcburiyyətində qalır. Bu isə həm maliyyə, həm vaxt, həm də fiziki çətinliklər yaradır.
Rabitənin olmaması yalnız poçt xidmətləri ilə məhdudlaşmır. Bu kəndlərdə tez-tez mobil şəbəkə zəifliyi, internet bağlantısının kəsilməsi və sabit telefonun ümumiyyətlə işləməməsi kimi problemlər də müşahidə olunur. Bu isə təcili yardım çağırışından tutmuş, məktəbdə distant dərs keçməyə qədər hər sahədə ciddi geriləmə yaradır. Sosial bərabərlik və regional inkişaf kimi prinsiplərə zidd olaraq, bu kəndlərdə yaşayan insanlar informasiya dövrünün kənarında qalmağa məhkum edilir.
Ekspertlərin fikrincə, bu vəziyyət rəqəmsal qeyri-bərabərliyin (digital divide) konkret nümunəsidir. Qlobal miqyasda hər bir ölkə telekommunikasiya universal xidmət prinsipini tətbiq edir: bu, ölkənin istənilən nöqtəsində minimum rabitə xidmətlərinin mövcudluğunu təmin etmək öhdəliyidir. Lakin bu prinsip hələ də bəzi regionlarımızda tam şəkildə tətbiq olunmur.
“dogruxeber.tv” olaraq hesab edirik ki, informasiya əsrində rabitə infrastrukturu lüks deyil, əsas insan hüququdur. Dövlət səviyyəsində bu boşluqlar təkcə texniki deyil, sosial siyasət problemi kimi qiymətləndirilməlidir. Həm dövlət poçt və rabitə qurumları, həm də özəl operatorlar üçün bu ərazilərdə xidmət təminatı icbari sosial öhdəlik kimi qəbul edilməlidir. Əks halda, regionlar həm iqtisadi cəhətdən, həm də sosial-iqtisadi bərabərlik baxımından mərkəzdən daha da uzaqlaşacaq.



