gundem / dunya / maraqli
23.08.2025
Yapon alimlər ölü beyin toxumasını qismən aktivləşdirməyə nail olub – Tibbdə böyük irəliləyiş
Yaponiyanın aparıcı neyrobiologiya mərkəzlərindən biri olan Kyushu Universitetində alimlər beyin ölümü sonrası neyron toxumaların aktivliyini qismən bərpa etməyi bacarıblar. Bu tədqiqat canlı insan beyninin dirildilməsi anlamına gəlməsə də, beyin hüceyrələrinin ölümündən sonra qısa müddət ərzində hələ də reaksiyaya davam edə bilməsi ehtimalını üzə çıxarıb.
“dogruxeber.tv” xəbər verir ki, bu tədqiqat tibbdə reanimasiya protokollarının və komada olan xəstələrin müalicə metodlarının yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər.
Tədqiqat çərçivəsində, siçan modelləri üzərində beyin ölümündən sonra 24 saata qədər toxumaların qorunması və elektrik siqnallarına cavab verə bilməsi analiz edilib. İnvaziv neyrostimulyasiya və süni qan dövranı ilə hüceyrə səviyyəsində sinaptik fəaliyyət qısa müddətə də olsa reaktivləşdirilib. Alimlər bu prosesi “beyin dirçəlişi” kimi təqdim etməsələr də, ölüm anlayışının bioloji sərhədləri ilə bağlı illərdir davam edən elmi sualları yenidən gündəmə gətiriblər.
“dogruxeber.tv” yazır ki, bu nəticələr hələlik yalnız laboratoriya şəraitində müşahidə olunub və klinik praktikaya keçməsi üçün illərlə tədqiqat tələb olunur.
Beyin ölümü, hal-hazırda tibbdə geri dönüşü olmayan ölüm halı kimi qəbul edilir. Lakin yeni tədqiqatlar göstərir ki, bəzi neyron strukturlar, xüsusilə hipokampus və bazal gangliya, hüceyrə səviyyəsində daha uzun müddət yaşaya bilər. Bu kəşf, beyin travmaları, ağır insultlar və ya uzun müddətli koma hallarında tibbi müdaxilənin zamanlamasını dəyişə bilər. Elmi dairələrdə bu mövzu ciddi müzakirə doğurub, çünki burada yalnız texniki deyil, etik suallar da ortaya çıxır: ölüm nə vaxt başlayır və nə zaman geri dönüşsüz olur?


