İlin fəsilləri insan psixologiyasına və emosional vəziyyətinə birbaşa təsir göstərə bilir. Xüsusilə payız aylarında bir çox insanda əhvalın aşağı düşməsi, motivasiyanın azalması, ümumi ruh düşkünlüyü kimi əlamətlər müşahidə olunur. Bu halın təsadüfi olmadığı artıq bir çox elmi tədqiqatla sübut edilib.

"dogruxeber.tv" xəbər verir ki, payız depressiyası — tibbi adı ilə "mövsümi affektiv pozuntu" (Seasonal Affective Disorder - SAD) — beyində biokimyəvi dəyişikliklərlə əlaqədardır və əsasən günəş işığının azalması nəticəsində yaranır.

Günlərin qısalması və hava şəraitinin dəyişməsi insan orqanizmində melatonin və serotonin hormonlarının balansına təsir edir. Melatonin yuxunu tənzimləyən hormondur və gün işığının azalması ilə onun ifrazı artır. Bu isə orqanizmdə yuxululuq, enerji çatışmazlığı və passivlik hissi yaradır. Eyni zamanda serotonin səviyyəsi — yəni əhval-ruhiyyəyə nəzarət edən hormon — azalır. Serotonin çatışmazlığı isə insanı daha həssas, narahat və depressiv vəziyyətə sala bilir. "dogruxeber.tv" analitik məlumatlara əsaslanaraq bildirir ki, bu hallar xüsusilə genetik meyilliliyi olan və ya artıq depressiya keçirmiş insanlarda daha qabarıq şəkildə üzə çıxır.

Həmçinin, sosial həyatın payız aylarında daha az aktiv olması da bu vəziyyətin dərinləşməsinə şərait yaradır. İnsanlar havanın soyuması ilə daha az çölə çıxır, sosiallaşma azalır və tənhalıq hissi güclənir. Bu isə beyin fəaliyyətində dopamin səviyyəsinin də azalmasına gətirib çıxarır. Bütün bu biokimyəvi və psixososial faktorlar bir araya gələndə, payız aylarında depressiyanın yaranması elmi olaraq tam izah oluna bilir.

Psixoloqlar və həkimlər bu vəziyyətdən çıxmaq üçün fiziki aktivliyi artırmağı, günəş işığından maksimum yararlanmağı, D vitamini qəbulunu və balanslı qidalanmanı tövsiyə edirlər. Eyni zamanda, ciddi əlamətlər varsa, peşəkar psixoloji və ya tibbi yardım almaq da vacib sayılır.