İnsan zehni yatarkən belə fasiləsiz işləməyə davam edir. Beyin, şüuraltı qatlarda gündəlik həyatın, qorxuların, arzuların və dərk edilməyən duyğuların içində üzür. Lakin bəzi yuxular, xüsusilə təkrarlanan və simvollarla dolu olanlar, sadəcə şüuraltının təsadüfi görüntüləri deyil, daha dərindən gələn mesajlar ola bilər.

“dogruxeber.tv” beynəlxalq psixologiya və neyroloji tədqiqatlar əsasında yuxu simvollarının mümkün mənbələrini və mənalarını araşdırıb.

2024-cü ildə Yaponiya və Niderlanddan olan neyroelm mütəxəssisləri birgə araşdırma çərçivəsində yuxu zamanı beyin aktivliyini real vaxtda izləməklə bağlı eksperiment aparıblar. Nəticələr göstərib ki, yuxuda görünən bəzi simvollar — xüsusilə insan sifətləri, yazılı sözlər və sirli obyektlər — beyindəki qərarvermə, emosional yaddaş və intuisiya ilə əlaqəli mərkəzlərdə aktivlik yaratmaqla formalaşır.

“dogruxeber.tv” həmin araşdırmada qeyd edilən simvollardan bəzilərinin gündəlik həyatda rast gəlinmədiyini, yəni insanın təcrübəsində mövcud olmayan, lakin yuxuda aydın şəkildə görünən obrazlar olduğunu vurğulayır.

Psixoanalitik yanaşmalara görə, bu simvollar bəzən insanın öz daxili “mən”indən, bəzənsə daha geniş bir kollektiv şüurdan qaynaqlanır. Karl Yunqun məşhur “arxetip nəzəriyyəsi”nə əsasən, insanlıq ortaq simvolik yaddaşa malikdir və bu yaddaşda yer alan kodlaşdırılmış mesajlar zaman-zaman yuxular vasitəsilə üzə çıxır. Burada maraqlı suallar yaranır: bəs insan bu mesajları haradan alır və nə üçün onlar bəzən qədim dillərlə, tanımadığı simalarla və ya mifoloji məxluqlarla ifadə olunur?

Alternativ nəzəriyyələrə görə, yuxu simvolları təkcə psixoloji deyil, həm də informativ təbiət daşıyır. Bəzi neyroinformasiyaya dair nəzəriyyələr bu görüntülərin beyinə xarici mənbədən ötürülən məlumat paketləri ola biləcəyini iddia edir. Bu mənbə nə real texnoloji ötürücülər, nə də fövqəltəbii qüvvələrdir. Burada söhbət insan beyninin öz məlumat mühitindəki siqnalları emal etmə üsulundan gedir — yəni beyin, yaşadığımız dünyadakı informasiyanı yuxu dili ilə tərcümə edib simvollaşdırır.

Müasir yuxu araşdırmalarında bu simvolların gələcəklə bağlı “proqnozlayıcı” elementlər daşıya biləcəyi də iddia olunur. Bu o deməkdir ki, beyin, bəzən hələ baş verməmiş hadisələri öz dinamikası ilə hiss edir və bunu yuxu vasitəsilə qabaqcadan çatdırmağa çalışır. Elə buna görə də, simvollara diqqət yetirmək, onların tezliyini və məzmununu izləmək, bir növ daxili naviqasiya sistemini başa düşmək üçün açardır.

Yuxu yalnız bədən istirahəti deyil — o, şüurun görünməyən qatlarında baş verən aktiv bir informativ prosesdir. Bu prosesin içində isə simvollar, bir növ tərcüməçi rolunu oynayır. Kim tərəfindən göndərildiyi məlum olmayan, amma dərin mənalar daşıyan bu mesajlar, insanın özü ilə — və bəlkə də kollektiv şüurla — dialoqunun bir formasıdır.