gundem / dunya / maraqli / Cəmiyyət
10.09.2025, 15:00
Gözdən uzaq yaşayanlar: Dünyanın ən təcrid olunmuş qəbilələri və onların həyat tərzi
Müasir texnologiya və qloballaşma dünyanı kiçildikcə, planetin hər nöqtəsi daha da əlçatan hala gəlir. Lakin bu inkişafdan könüllü və ya qeyri-ixtiyari şəkildə uzaq qalan, hələ də minillər əvvəlki kimi yaşayan insan icmaları da var. Bu təcrid olunmuş qəbilələr öz unikal dilləri, mədəniyyətləri və həyat tərzləri ilə bəşəriyyətin müxtəlifliyini qorumaqda əvəzolunmaz rol oynayırlar.
“dogruxeber.tv” dünyanın ən təcrid olunmuş və az tanınan qəbilələrinin həyatına işıq tutur.
Hind Okeanındakı Şimali Sentinel adasında yaşayan Sentinellilər bəlkə də yer üzündə müasir dünyaya ən qapalı xalq hesab olunur. Onların dəqiq sayı bilinmir, çünki heç bir xarici şəxsin adaya yaxınlaşmasına icazə verilmir. Sentinellilər xarici dünyaya qarşı kəskin aqressivlik göstərir və min illərlə təcrid halında yaşayıblar. Hindistan dövləti bu qəbiləyə müdaxilə etməməyi qərara alıb və onların həyat tərzini qorumaq üçün adaya giriş qadağandır. Bu xalqın dili, adətləri və dini barədə konkret məlumat yoxdur. Tədqiqatçılar onların bəşəriyyətin “sosial iz” buraxmadan yaşayan nadir nümunəsi olduğunu düşünürlər.
Cənubi Amerikanın Amazon meşələrində də bir çox izolyasiya olunmuş qəbilələr yaşayır. Yanomami, Korubo, Matsés kimi icmalar hələ də ovçuluq, balıqçılıq və yığıcılıq yolu ilə həyatlarını davam etdirirlər.
“dogruxeber.tv” üçün məlumat toplayan antropoloqlar bildirirlər ki, bu qəbilələr təbiətlə o qədər vəhdət içində yaşayırlar ki, onların gündəlik həyatında müasir dünyanın heç bir elementi yoxdur. Onlar öz dərmanlarını meşədən yığdıqları bitkilərlə hazırlayır, uşaqlarına təbiət qanunlarını nəsillərarası şifahi məlumatla ötürürlər.
Afrikada yerləşən Hadzabe qəbiləsi Tanzaniyada təxminən 1.000 nəfərlik bir icmadır və onlar da tam ovçu-yığıcı həyat tərzi ilə yaşayırlar. Mobil telefon, yazılı dil, təqvim və ya mülkiyyət anlayışı yoxdur. Hər gün yenidən yemək tapmaq üçün meşəyə çıxırlar. Qadınlar kök, meyvə və bal toplayır, kişilər isə ov edir. Onların dili heç bir digər afrikalı dillə əlaqəli deyil və bu da onların izolyasiyasını daha da gücləndirir.
Papua-Yeni Qvineya da bu sahədə əsl “sivilizasiyadan uzaq xəzinə” hesab olunur. Ölkədə 800-dən çox dil danışılır və bir çox dağlıq bölgələrdə yaşayan qəbilələr hələ də daş dövrü alətlərindən istifadə edir. Korowai qəbiləsi, məsələn, ağac evlərində yaşayır, evlərini yer səviyyəsindən 30 metr yuxarıda tikirlər. Bu təkcə təhlükədən qorunmaq üçün yox, həm də ritualların bir hissəsi kimi edilir.
Bu qəbilələrin təcridi onları sadəcə mədəniyyət baxımından deyil, həm də biologiya və sağlamlıq baxımından unikal edir. Onların immun sistemləri müasir viruslara qarşı çox həssasdır. Bu səbəbdən antropoloqlar və tədqiqatçılar tərəfindən belə təmaslar ciddi qaydalar çərçivəsində və çox nadir hallarda baş verir.
Dünyanın bu insanları bir növ “yaşayan tarix” nümunəsidir. Onlar təkcə keçmişi qorumaqla qalmır, eyni zamanda müasir cəmiyyətə alternativ həyatın mümkünlüyünü nümayiş etdirirlər. Təcrid halında yaşamaq onların geridə qaldığını deyil, seçimlərini və təbiətlə harmoniyada yaşamaq bacarığını göstərir.
Bu icmaların mövcudluğu, mədəni irsin təkcə muzeylərdə və kitabxanalarda yox, canlı insanlar vasitəsilə yaşadığını sübut edir. “dogruxeber.tv” olaraq bu kimi qəbilələrin hüquqlarının qorunması və həyat tərzlərinə hörmətlə yanaşılmasının vacibliyini xatırladırıq. Onlar dünyanın səssiz, lakin qiymətli yaddaşıdırlar — və bu yaddaşı qorumaq bəşəriyyətin ümumi məsuliyyətidir.


