Uzun illərdir Azərbaycanda ipoteka kreditləri bir çox ailələr üçün ev sahibi olmağın ən əlçatan yolu hesab edilir. Lakin son aylarda həm bazar qiymətlərindəki artım, həm də kredit şərtlərindəki sərtləşmə bu sahədə ciddi çətinliklər yaradıb. “DogruXeber.tv” redaksiyasının apardığı araşdırmalar göstərir ki, vətəndaşların böyük əksəriyyəti ipoteka kreditinə çıxış imkanlarının məhdudlaşdığını, bankların daha çox sənəd və təminat tələb etdiyini bildirir.

İqtisadçılar hesab edirlər ki, ipoteka bazarındakı bu daralma bir neçə amillə əlaqəlidir. İlk növbədə, tikinti sektorunda xərclərin artması mənzil qiymətlərinə təsir göstərib. Rəsmi rəqəmlərə görə, son bir il ərzində yeni tikililərdə mənzillərin qiyməti orta hesabla 15-20 faiz yüksəlib. Bu da o deməkdir ki, əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş ipoteka limiti artıq bir çox yaşayış obyektini əhatə etmir. Eyni zamanda, bəzi banklar əvvəlki illərlə müqayisədə daha yüksək ilkin ödəniş və daha qısa müddətli kredit paketləri təklif edir. Mərkəzi Bankın son açıqlamasında da bildirilir ki, risklərin artması fonunda kredit portfellərinə daha ehtiyatla yanaşılır.

"DogruXeber.tv" əməkdaşları ilə söhbətində maliyyə sahəsi üzrə ekspert İlqar Əliyev bildirib ki, ipoteka sistemində dəyişikliklərə ehtiyac var. Onun sözlərinə görə, gəlir səviyyəsi və daşınmaz əmlak qiymətləri arasında ciddi uyğunsuzluq yaranıb. Bu da ipoteka kreditlərinin əhali üçün əlçatanlığını azaldır. Ekspert həmçinin qeyd edib ki, sosial ipoteka proqramlarının həcmi artırılmalı, bölgələrdə bu sistemə çıxış daha da genişləndirilməlidir.

Bütün bu proseslər fonunda vətəndaşlar ya kirayədə yaşamağa davam edir, ya da əmlak almaq üçün qeyri-rəsmi və daha riskli maliyyə mənbələrinə üz tutur. Nəticədə həm ailə büdcəsi, həm də iqtisadi sabitlik baxımından ciddi fəsadlar yaranır. Əgər ipoteka sistemində mövcud problemlər aradan qaldırılmazsa, yaxın illərdə əmlak bazarında daha böyük təbəqələşmə müşahidə oluna bilər.