gundem / dunya / Cəmiyyət / Mədəniyyət
15.01.2026, 17:45
Qədim şəhərlərin riyazi və memarlıq sirləri açılır
Qədim şəhərlər yalnız yaşayış məkanı deyil, həm də riyazi planlaşdırma və memarlıq biliklərinin canlı nümunəsidir. Arxeoloqlar göstərirlər ki, qədim insanlar şəhərləri dizayn edərkən simmetriya, nisbət və riyazi harmoniyadan istifadə edirdilər.
"DogruXeber.tv" xəbər verir ki, bu tədqiqatlar həm şəhər həyatını, həm də mədəni irsi anlamaqda mühüm rol oynayır.
Mohenjo-Daro və Harappa şəhərləri Hindistan Vadisində riyazi cəhətdən ideal şəkildə planlaşdırılmış küçə və ev strukturlarına malik idi. Burada kəsişən küçələr, kanalizasiya sistemləri və suvarma şəbəkəsi əvvəlcədən riyazi nisbətlər əsasında yerləşdirilmişdi.
Roma şəhərləri də planlaşdırmada fərqlənir. Pompeii və Ostia Antica kimi şəhərlərdə əsas küçələr, forumlar və yaşayış binaları geometrik prinsip və ölçü vahidləri əsasında yerləşdirilib. Bu, şəhər sakinlərinin hərəkətini rahatlaşdırmaq və ictimai məkanların funksional istifadəsini təmin etmək üçün düşünülüb.
Eyni zamanda, Qədim Yunan şəhərləri, məsələn Atena, planlaşdırmada həm estetik, həm də simvolik riyazi nisbətlərdən istifadə etmişdi. Məbədlər, teatrlar və meydanlar arasında olan harmonik nisbətlər həm vizual zövqü təmin edir, həm də ictimai həyatın ritmini tənzimləyirdi.
Bu tədqiqatlar göstərir ki, qədim şəhər planlaşdırması yalnız təsadüfi deyil, riyazi və memarlıq biliklərinin məqsədli tətbiqi idi. Arxeoloji qazıntılar bizə göstərir ki, şəhər həyatının hər bir elementi — küçələrdən tutmuş ictimai məkanlara qədər — həm funksional, həm də estetik düşünülmüşdür.
Qədim şəhərlər təkcə yaşayış sahəsi deyil, həm də insan yaradıcılığı, riyazi zəkası və memarlıq bacarığının əsl göstəricisidir.


