Azərbaycan yalnız təbii sərvətləri ilə deyil, min illərlə zəngin tarixi və qədim şəhərləri ilə də seçilir. Bu torpaqlar əsrlər boyu müxtəlif sivilizasiyaların mədəniyyət beşiyi olmuş, ticarət yollarının kəsişdiyi nöqtədə yerləşdiyi üçün burada həm iqtisadi, həm də mədəni həyat yüksək səviyyədə inkişaf etmişdir. Tarixi mənbələr və aparılan arxeoloji qazıntılar sübut edir ki, bu ərazilərdə yaşam təkcə eramızın əvvəlindən deyil, hətta Neolit dövründən bəri fasiləsiz davam edib.

"dogruxeber.tv" bu yazıda Azərbaycanın bəzi qədim şəhərlərinin və onların altında gizlənmiş sirli tapıntıların izinə düşür.

Qədim Şəki şəhəri öz memarlığı ilə tanınsa da, əslində bu ərazidə tapılmış saxsı qırıntılar, qəbirlər və daş abidələr burada eramızdan əvvəl IV minilliyə qədər yaşamın olduğunu göstərir. Ən maraqlı tapıntılardan biri isə yerli əhalinin "yeraltı otaq" adlandırdığı, torpağın altından çıxan və formaca ibadətgaha bənzəyən tikililərdir. Bu tikililərin kimlərə məxsus olduğu, hansı məqsədlə istifadə edildiyi hələ də dəqiq məlum deyil.

"dogruxeber.tv"ın əldə etdiyi məlumata əsasən, bu strukturların Zərdüştlük dövrünə aid olması ehtimal edilir və bəzilərində alov ocaqlarının izləri müşahidə olunub.

Qəbələnin yaxınlığında yerləşən qədim Qədim Alban şəhərinin qalıqları isə tarix elmi üçün tam bir açılmamış kitabdır. Aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan yazısız məzar daşları, tanınmayan simvollarla bəzədilmiş keramika nümunələri bu ərazidə fərqli bir dini-mədəni sistemin hökm sürdüyünü göstərir. Alban dövlətinin inzibati və mədəni mərkəzlərindən biri olan bu şəhərdə tapılan insan skeletlərinin əksəriyyəti qəribə formalı kəllə sümükləri ilə seçilir. Alimlər bunun tibbi deformasiya yox, məqsədli olaraq dəyişdirilmiş kəllə forması olduğunu bildirir – bu isə qədim dini inanclarla bağlı ola bilər.

Tovuz və Gəncə ətrafında da çoxlu sirli tapıntılara rast gəlinib. Tovuzun Göytəpə ərazisində aparılan qazıntılar zamanı üzərində qəribə işarələr və simvollar olan daşlar aşkarlanıb. Bu daşların hər hansı yazı sistemi olub-olmadığı indiyə qədər müəyyən edilməyib. Eyni zamanda bəzi mənbələr həmin ərazilərdə kütləvi dəfn sahələrinin üzərində "qara daşlar"ın olduğunu və onların mənşəyinin bilinmədiyini bildirir.

Bu cür tapıntılar Azərbaycanın təkcə tarixi deyil, həm də mədəni və dini keçmişi haqqında hələ çox bilinməyən qatların olduğunu sübut edir. Hər bir qədim şəhər – istər Şəki, istər Qəbələ, istərsə də Tovuz – yalnız gözəlliyi ilə deyil, altında gizlənən sirlər, qaranlıqda qalmış izlərlə də heyrətləndirir. Bu sirlər açıldıqca, Azərbaycanın dünya sivilizasiya tarixində tutduğu yer daha aydın görünəcək.