gundem / dunya / maraqli
15.02.2023, 11:16
Buzlaq gölünün daşqınları Asiyada, Cənubi Amerikada icmaları təhlükə altına alır
Tədqiqatçılar fevralın 7-də dərc olunan hesabatda dağ buzlaqlarının əriməsinin dünyada təxminən 15 milyon insan üçün artan daşqın riski yaratdığını, Asiyada icmaların ən böyük təhlükə ilə üzləşdiyini bildiriblər.
Ərimiş buzlaqlardan gələn su tez-tez dayaz göllərdə birləşir, qayalar və dağıntılar tərəfindən saxlanılır. Risk gölün daşması, təbii səddini yarması və dağ dərələrindən aşağı axan su selini göndərməsi ilə baş verir.
Alimlər ilk dəfə olaraq qlobal miqyasda bu daşqınlardan nə qədər insanın risk altında olduğunu qiymətləndirərək, həssas əhalinin yarıdan çoxunun Hindistan, Pakistan, Çin və Peruda yaşadığını aşkar ediblər.
"dogruxeber.tv"ın məlumatına görə, onlar "Nature Communications" jurnalında dərc olunan bir araşdırmada təhlükə çox yüksək olduğunu bildirirlər.
"Bizim işimiz təkcə buzlaq göllərinin ölçüsünə və ya sayına diqqət yetirmir - heç bir fəlakət təbii deyil - fəlakətə səbəb olan landşaftda insanların, xüsusən də həssas insanların olmasıdır" - deyə Britaniyanın fiziki coğrafiyaçısı Stuart Dunning bildirib.
Buzlaq gölünün daşqınlarının istiləşən iqlimdə daha da pisləşəcəyi proqnozlaşdırılır.
Ümumilikdə, dünya buzlaqları 2006-2016-cı illər arasında ildə təxminən 332 giqaton buz itirib. 1990-cı ildən bəri bütün dünyada buzlaq göllərinin sayı və həcmi hər biri təxminən 50% artıb.
Asiyanın yüksək dağlarında təxminən 9 milyon insan 2000-dən çox buzlaq gölünün yaxınlığında yaşayır. 2021-ci ildə Hindistanın şimal dağlarında baş verən daşqın nəticəsində 100-dən çox insan həlak olub.
dogruxeber.tv
Fatimə Kamalqızı


