Bu gün səhər saatlarında İsrailin pilotsuz təyyarələri işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilindəki hədəflərə zərbələr endirib və yüzlərlə hərbçi bu əraziyə yerləşdirilib ki, bu, iyirmi il əvvəl Fələstinlilərin ikinci üsyanı zamanı həyata keçirilən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara bənzəyir. Fələstin səhiyyə rəsmiləri ən azı 5 fələstinlinin öldüyünü bildirib.

Qoşunlar bu gün Cenin qaçqın düşərgəsində qalıb və bir ildən çox davam edən döyüşlər ərzində bölgədəki ən böyük əməliyyatı davam etdiriblər.

"dogruxeber.tv" Associated Press-ə istinadən xəbər verir ki, bu, ötən həftə dörd nəfərin ölümü ilə nəticələnən atışma da daxil olmaqla, İsrailli köçkünlərə qarşı bir sıra hücumlara sərt cavab verilməsi üçün daxili təzyiqin gücləndiyi bir vaxtda baş verib.

Hərbçilərin sıxışması ilə düşərgənin izdihamlı küçələrindən qara tüstü qalxdı. Bəzi yerlərdə elektrik enerjisi kəsilmişdi və hərbi buldozerlər dar küçələri şumlayırdı - bu, sonuncu qiyam zamanı İsrailin hücumlarını xatırladır. Fələstinlilər və qonşu İordaniya zorakılığı pisləyib.

Ordu sözçüsü podpolkovnik Riçard Hecht bildirib ki, əməliyyat gecə saat 1-dən sonra silahlı şəxslərin hücumları planlaşdırmaq üçün istifadə etdiyi binaya hava hücumu ilə başlayıb. O bildirib ki, əməliyyatın məqsədi silahları məhv etmək və müsadirə etməkdir.

"Biz yer tutmağı planlaşdırmırıq" dedi. "Biz konkret hədəflərə qarşı hərəkət edirik."

O, briqada böyüklüyündə bir qüvvənin - təxminən 2000 əsgərin - əməliyyatda iştirak etdiyini və hərbi pilotsuz təyyarələrin quru qoşunlarının yolunu təmizləmək üçün bir sıra zərbələr endirildiyini söylədi. İsrail son həftələrdə İordan çayının qərb sahilində təcrid olunmuş hava hücumları həyata keçirsə də, Hecht bildirib ki, bazar ertəsi silsilə zərbələr 2006-cı ildən bəri görünməmiş bir eskalasiya - Fələstin üsyanının bitməsi ilə əlamətdardır.
İsrail hücumu dəqiq bir əməliyyat kimi təsvir edərkən, yaxınlıqda məscid minarələri olan izdihamlı düşərgənin içindən tüstü qalxdı. Təcili yardım maşınları yaralıların xərəkdə gətirildiyi xəstəxanaya doğru irəliləyib.

Zirehli buldozerlər qoşunların yolunu açmaq üçün dar küçələrdən keçərək yollarında olan əmlaka ziyan vururdular. Sakinlər düşərgənin geniş ərazilərində elektrik enerjisinin kəsildiyini bildiriblər.

Fələstinin rəsmi xəbər agentliyi “Vafa”nın məlumatına görə, hərbçilər düşərgə daxilində yolları bağlayıb, evləri və binaları ələ keçirib, damlara snayperlər yerləşdiriblər.

Fələstin Səhiyyə Nazirliyi bazar ertəsi ən azı 5 fələstinlinin öldüyünü və 27 nəfərin yaralandığını, onlardan üçünün ağır olduğunu bildirib.
Nazirlik ayrıca insidentdə 21 yaşlı bir fələstinlinin İsrailin İordan çayının qərb sahilində Ramallah şəhəri yaxınlığında açdığı atəş nəticəsində öldürüldüyünü bildirib.

Fələstin prezidentinin sözçüsü Nabil Əbu Rudeynə verdiyi açıqlamada, "Fələstin xalqımız diz çökməyəcək, təslim olmayacaq, ağ bayraq qaldırmayacaq və bu qəddar təcavüz qarşısında öz torpaqlarında möhkəm qalacaq" - deyə bildirib.

İordaniya İsraili İordan çayının qərb sahilinə reydlərini dayandırmağa çağırıb.

Cenin düşərgəsi və ona bitişik eyni adlı şəhər 2022-ci ilin yazından bəri İsrail-Fələstin zorakılığı artdıqca alovlanma nöqtəsi olub. Cenin uzun müddət İsrailə qarşı silahlı mübarizənin qalası olub və Fələstinlilərin son üsyanında əsas çəkişmə nöqtəsi olub.

2002-ci ildə, böyük bir Pasxa toplantısı zamanı fələstinlilərin intiharçı hücumundan 30 nəfərin ölümündən bir neçə gün sonra, İsrail əsgərləri Cenin düşərgəsində kütləvi əməliyyata başladılar. Səkkiz gün və gecə silahlı şəxslərlə küçə-küçə vuruşdular, zirehli buldozerlərdən istifadə edərək, bir çoxu bubi tələyə düşmüş evləri dağıtdılar.

Bazar ertəsi reyd Cenindəki növbəti şiddətli qarşıdurmadan iki həftə sonra və hərbçilərin keçən həftə bölgədən İordan çayının qərb sahilinə düşən raket atıldığını deməsindən sonra baş verib.

Bazar ertəsi taktikasını müdafiə edən Hecht, "Cenin ətrafında son bir il ərzində dinamika var. Bu, hər zaman intensivləşir."
Lakin burada siyasi mülahizələr də ola bilərdi.Baş nazir Benyamin Netanyahunun İordan çayının qərb sahilində məskunlaşanların və onların tərəfdarlarının üstünlük təşkil etdiyi ifrat sağ hökumətinin aparıcı üzvləri bölgədə davam edən zorakılıqlara daha geniş hərbi reaksiya verməyə çağırırlar.

Milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir, İsraili lazım gələrsə, “minlərlə” yaraqlını öldürməyə çağıran ultramillətçi İtamar Ben-Qvir, “Bütün cəbhələrdəki qəhrəmanlarımızla və bu səhər xüsusilə Cenində fəaliyyət göstərən əsgərlərimizlə fəxr edirəm” dedi. Onların uğurları üçün dua edin”.
Bazar ertəsi baş verən hadisələr, bu il İordan çayının qərb sahilində öldürülən fələstinlilərin sayını 133-ə çatdırdı ki, bu da təxminən iyirmi ildə bu bölgədə ən dəhşətli qan tökülməsinin şahidi olan zorakılıqlarda bir ildən çox artımın bir hissəsidir.

Keçən il fələstinlilərin ardı-arası hücumları İsraili İordan çayının qərb sahilində reydlərini artırmağa vadar etdikdən sonra zorakılıq alovu artdı.
İsrail deyir ki, reydlər “habkarları” məğlub etmək məqsədi daşıyır. Fələstinlilər deyirlər ki, İsraillə heç bir siyasi prosesin olmadığı və İordan çayının qərb sahilində məskunlaşmaların artması və ekstremist məskunlaşmaçılar tərəfindən zorakılıq hallarının artmadığı halda bu cür zorakılıq qaçılmazdır. Onlar İsrailin bölgədə intensivləşən hərbi mövcudluğunu İsrailin 56 illik açıq ucsuz ərazi işğalının möhkəmlənməsi kimi görürlər.
İsrail deyir ki, öldürülənlərin əksəriyyəti “mübariz” olub, lakin hücumlara etiraz edən daş atan gənclər və qarşıdurmalarda iştirak etməyən insanlar da öldürülüb.

Fələstinin bu ilin əvvəlindən israillilərə qarşı hücumları 24 nəfərin ölümünə səbəb olub.

İsrail 1967-ci ildə Yaxın Şərq müharibəsində İordan çayının qərb sahilini, şərqi Qüdsü və Qəzza zolağını ələ keçirdi. Fələstinlilər ümid etdikləri müstəqil dövlət üçün bu əraziləri axtarırlar.

dogruxeber.tv
Jalə Asiman