gundem / Cəmiyyət
28.06.2025, 15:30
Mədəniyyət və Yaşam Tərzi
dogruxeber.tv: - Azərbaycanda əsrlər boyu formalaşmış mədəni ənənələr, gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi kimi nəsildən-nəslə ötürülüb. Lakin son onilliklərdə urbanizasiya, texnologiyanın sürətli inkişafı və qloballaşma fonunda bu dəyərlər getdikcə arxa plana keçir. Gənc nəslin həyat tərzi dəyişdikcə, qədim adətlər, yaşam formaları və sosial münasibətlər də dönüşə uğrayır. Bu dəyişikliklər bəzi hallarda yenilənmə sayılsa da, əslində mədəni yaddaşın zəifləməsi və milli kimliyin zədələnməsi riskini də daşıyır.
Müasir şəhər həyatında ailəvi yığıncaqların sayı azalır, toy və yas mərasimləri sadələşdirilir, bir vaxtlar kənd məişətində yaşayan insanların gündəlik davranış kodeksi olan adətlər artıq əksər gənclər üçün ya yad, ya da maraqsız görünür. Nənə-babaların söylədiyi bayatıların yerini sosial şəbəkə statusları tutur, milli nağıl və dastanlar virtual məzmunlarla əvəzlənir.
"dogruxeber.tv"ın apardığı müşahidələr göstərir ki, xüsusilə böyük şəhərlərdə böyüyən uşaqların əksəriyyəti xalq oyunlarını, milli bayramların əsl mənasını və ailə içindəki mədəni davranış normalarını tanımır.
Mədəniyyət yalnız musiqi, rəqs və geyimdən ibarət deyil. O, gündəlik həyatdakı münasibətlərdə, yemək bişirmə üsullarında, bayramların qeyd edilmə formasında, hətta dilin gündəlik istifadəsində belə özünü göstərir. Əgər bir nəsil plovun bişirilmə qaydasını, Novruz süfrəsinin fəlsəfəsini və ya mərasimlərdəki incə davranış nüanslarını unutmağa başlayırsa, bu artıq təkcə sosial deyil, həm də strateji mədəni itkiyə çevrilir.
Müasirliklə milli dəyərlər arasında balans tapmaq mümkün və vacibdir. Texnologiyanı mədəni irsin ötürülməsi üçün alətə çevirmək, sosial mediada xalq sənətini, qədim adətləri, milli mətbəxi tanıtmaq bu sahədə atılacaq real addımlar sırasındadır. Gəncləri bu prosesə cəlb etmək üçün ənənəvi dəyərləri müasir dillə təqdim etmək, festivallar, sənət yarmarkaları, interaktiv layihələr təşkil etmək böyük önəm daşıyır. Burada həm dövlət, həm də mədəniyyət sahəsində çalışan yaradıcı şəxslərin təşəbbüskar olması əsas şərtdir.
"dogruxeber.tv" olaraq hesab edirik ki, mədəni irsi qorumaq yalnız keçmişə hörmət deyil, eyni zamanda gələcəyin möhkəm təməlini qurmaqdır. Nə qədər ki, bir xalq öz yeməyini, dilini, musiqisini, mərasimlərini tanıyır və yaşadır, o xalq tarix boyu var olacaq. Mədəniyyətə biganəlik təkcə ruhsuzlaşma deyil, həm də kimliksizlikdir. Azərbaycanın gələcəyi onun yaddaşında gizlidir – bu yaddaşı qorumaq isə hər birimizin borcudur.


