gundem / sosial / Cəmiyyət
28.06.2025
Gənclərin xaricə axını: Niyə gedirlər, nə axtarırlar?
dogruxeber.tv: - Son illərdə Azərbaycandan gənclərin xarici ölkələrə köçü nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Bu proses təkcə təhsil və ya işlə bağlı deyil, daha çox həyat tərzinə dair dərin sosial və psixoloji dəyişikliklərin nəticəsidir. Gənc nəsil sabitlik, ədalət, şəffaflıq, şəxsi azadlıq və sosial təminatın olduğu bir mühitdə yaşamaq istəyir. Onların seçimləri artıq təkcə gəlir əldə etmək deyil, həm də öz potensiallarını reallaşdırmaq, tanındıqları və dəyər gördükləri cəmiyyətin bir hissəsi olmaq üzərində qurulub.
İqtisadi səbəblər bu axının önündə gəlir. İşsizlik, qeyri-sabit əmək bazarı, rüşvət və tanışlıqla işə qəbul halları gənclərin ölkədə gələcək qurmaq ümidlərini azaldır. Yaxşı təhsil almış bir gəncin ixtisasına uyğun iş tapa bilməməsi, əmək haqqının gündəlik tələbatı ödəməməsi onların ölkədən getmək qərarına təsir edir. Xaricdə daha yüksək maaşla işləmək, sabit sosial mühitdə yaşamaq və gələcək planlarını inamla qurmaq imkanı onları cəlb edir.
Sosial və mədəni səbəblər də eyni dərəcədə təsirlidir. Gənclər öz fikirlərini sərbəst ifadə etmək, həyat tərzlərini sərhədsiz formalaşdırmaq, dini, siyasi və şəxsi seçimlərinə görə təzyiqlə qarşılaşmamaq istəyirlər.
"dogruxeber.tv"ın müşahidələrinə əsasən, bu motivasiyalar, xüsusilə şəhər mühitində böyüyən, daha çox informasiya ilə təmasda olan və xarici dillərə yiyələnmiş gənclər arasında daha güclüdür.
Təhsil sahəsindəki boşluqlar da gənclərin xaricə üz tutmasında mühüm rol oynayır. Yerli universitetlərdə praktiki biliklərin azlığı, tədrisin köhnəlmiş metodlarla aparılması, beynəlxalq sertifikatların və tanınmanın olmaması onları alternativ yollar axtarmağa vadar edir. Xaricdə təhsil almaq sadəcə diplom əldə etmək üçün deyil, eyni zamanda dünyagörüşünü genişləndirmək və daha müasir yanaşmalara yiyələnmək üçün bir fürsət kimi dəyərləndirilir.
Bəzi hallarda isə xaricə gedən gənclər təcrübə toplayaraq geri dönür. Onlar burada sahibkarlıqla məşğul olur, yeni texnologiyaları tətbiq edir, beynəlxalq əlaqələrini ölkənin inkişafı üçün istifadə edirlər. Bu isə yalnız o halda mümkün olur ki, geri dönən gənclər üçün mühiti cəlbedici etmək istiqamətində real addımlar atılsın. Gənclərin bacarıqlarından faydalanmaq üçün şəffaf iqtisadi siyasət, elmi təşəbbüslərə dəstək, sosial lift mexanizmləri yaradılmalıdır.
"dogruxeber.tv" olaraq hesab edirik ki, gənclərin xaricə axınının qarşısını almağın yeganə yolu onların ölkədə qalıb inkişaf etməsi üçün real zəmin yaratmaqdan keçir. Təmtəraqlı layihələr və şüarlar deyil, gündəlik həyatdakı real dəyişikliklər – iş imkanları, azad düşüncə, hüquqi bərabərlik – onların seçimini dəyişə bilər. Əks halda, bu axın təkcə fərdi taleləri deyil, ölkənin gələcəyini də təhlükə altına alacaq.


