gundem / sosial / Cəmiyyət
28.06.2025, 17:45
Qonaq – evin bərəkəti, könlün imtahanı
Qonaqpərvərlik Azərbaycan xalqının əsrlərlə formalaşmış mənəvi dəyərlərinin, dini düşüncəsinin və milli kimliyinin ayrılmaz bir hissəsidir.
"dogruxeber.tv" olaraq bu dəyərlərin köklərinə nəzər salaraq, qonaq qəbul etməyin təkcə sosial bir ənənə deyil, həm də ilahi bir məsuliyyət olduğunu xatırlatmaq istərdik.
İslam dinində qonaq Allahın bir lütfü, bir sınağı kimi qiymətləndirilir. Hədislərdə bildirilir ki, evə gələn hər qonaq öz ruzisi ilə gələr, ev sahibinə isə bərəkət buraxar. Həzrət Məhəmməd (s) buyurur: “Qonağa hörmət edən, Allaha hörmət etmiş olar.” Bu yanaşma göstərir ki, qonaq yalnız süfrəyə deyil, könül evinə də dəvət olunur.
Qurani-Kərimdə Həzrət İbrahimin (ə) hekayəsində mələkləri tanımadan onlara necə ehtiramla davranması, heç bir izah və sorğu-sual olmadan dərhal süfrə açması qonaqpərvərliyin nümunəsi kimi təqdim olunur. Bu davranış İslam dünyasında qonağa münasibətin ilahi qaynağını aydın şəkildə ortaya qoyur. Qonaqla münasibətdə məqsəd təkcə yemək-içmək deyil, həm də səmimiyyət, əxlaq və könül genişliyidir.
Azərbaycan xalqının tarixində və mədəniyyətində də qonaq müqəddəs sayılıb. Hətta bəzi bölgələrdə qonaq gəlməyən evin “bərəkətsiz” hesab edilməsi, bu anlayışın nə qədər dərin olduğunu sübut edir. Qapını döyən hər qonaq “Tanrıdan gələn sınaq” kimi qarşılanıb. Ev sahibi imkanlı olsun və ya olmasın, əlində olanla süfrə açmaq, qonağın könlünü xoş etmək vacib mənəvi öhdəlik sayılıb. Bu davranış forması insanın daxili səxavətini, nəfsə qalib gəlmək bacarığını və sosial həmrəyliyi təcəssüm etdirir.
Bütün bunlarla yanaşı, qonaq olmaq da məsuliyyət daşıyır. İslamda və milli adətlərdə qonağın öz davranışına diqqət etməsi, ev sahibinə ağırlıq verməməsi, vaxtında getməsi və minnət qoymaması tövsiyə olunur. Qonaqlıq qarşılıqlı hörmət, dua və razılıq üzərində qurulan ikiqat mənəvi bağdır. O bağ tək süfrədə deyil, könüldə bağlanır.
Bu gün müasir həyat tərzi, şəhər mühitindəki təlaş və fərdiləşən münasibətlər qonaqpərvərlik ənənələrimizi zəiflədə bilər. Amma bu dəyərlərin unudulmaması, nəsildən-nəslə ötürülməsi həm dini, həm mədəni, həm də insani bir borcdur. Çünki qonaq qəbul etmək təkcə bir ənənəni yaşatmaq deyil, həm də insanın öz iç dünyasını genişlətməsidir.


