gundem / sosial / Cəmiyyət
15.08.2025
Sosial şəbəkə “psixozu”: insanların gündəlik həyatdan uzaqlaşması
İnformasiya texnologiyalarının inkişafı ilə bərabər, sosial şəbəkələr gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin bu asılılıq bir çox hallarda cəmiyyətin real sosial davranışına və insan münasibətlərinə mənfi təsir göstərir.
“dogruxeber.tv” xəbər verir ki, artıq bəzi sosial araşdırmalarda bu fenomen “rəqəmsal psixoz” və ya “virtual aləmdə yaşama sindromu” kimi qiymətləndirilir. İnsanlar real həyatda baş verənləri yaşamaq əvəzinə, onları lentə alıb paylaşmağa, paylaşdıqları qədər yaşamağa üstünlük verirlər.
Əvvəllər ailə, dostluq və ictimai həyatla bağlı münasibətlər şəxsi ünsiyyət və emosional təmas üzərində qurulurdu. İndi isə bu münasibətlər, böyük ölçüdə, “bəyən” düyməsinin statistikası və izləyici sayına əsaslanır. Bu dəyişikliklər həm gənclərdə, həm də böyüklərdə dərin psixoloji boşluqlar, özünəinam itkisi, süni həyat obrazları yaratma meyli və sosial təcrid halları ilə müşayiət olunur.
“dogruxeber.tv” yazır ki, artıq bir çox insan özünün gündəlik fəaliyyətini real faydasına görə deyil, sosial mediada necə görünəcəyinə görə planlaşdırır.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu vəziyyət yalnız fərdi deyil, həm də ictimai psixologiyada zədələnmə yaradır. Mədəni dəyərlərin, həyatın ritminin və prioritetlərin dəyişməsi nəticəsində insanlar virtual reallığı gerçəkliyin yerinə qoymağa başlayır. Bu isə uzunmüddətli dövrdə həm münasibətlərin keyfiyyətinə, həm də fərdin emosional rifahına mənfi təsir edir. İctimai nəqliyyatda, tədbirlərdə və hətta ailə süfrəsində belə hər kəsin başının telefona enməsi artıq adi haldır.
Bu vəziyyət cəmiyyətin təkcə davranış modelini deyil, düşüncə tərzini də dəyişdirir. Qısa diqqət intervalları, səthi düşünmə və dərindən analiz etmədən fikir yürütmə halları artmaqdadır. Bu isə milli kimlik, sosial məsuliyyət və şəxsi münasibətlərin daha da zəifləməsi təhlükəsini gündəmə gətirir.


