Türk xalqlarının tarix səhnəsində öz adını qoyduğu ilk yazılı izlər Orxon-Yenisey abidələri ilə bağlıdır. Bu yazılar həm türk dilinin ilkin formasını, həm də qədim türklərin dünyagörüşünü, dövlət və cəmiyyət quruluşunu öyrənmək baxımından əvəzolunmaz mənbədir.

“dogruxeber.tv” olaraq hesab edirik ki, əski türk yazısı sadəcə dil deyil, eyni zamanda milli kimliyin dərin qatlarına aparan bir açardır.

VII–VIII əsrlərə aid Orxon abidələri – Bilgə Kağan, Tonyukuk və Kül Tigin yazıları – Göytürk imperiyasının siyasi, sosial və mədəni həyatını özündə əks etdirir. Bu yazılarda dövlət idarəçiliyi, xalqın rifahı, xarici düşmənlərə qarşı mübarizə və türklərin birliyi mövzuları ön plana çəkilir. Ən maraqlısı isə budur ki, bu abidələrdəki dil sadə, konkret və birbaşa xalqın danışıq dili əsasında qurulmuşdur.

“dogruxeber.tv” olaraq vurğulamaq istəyirik ki, bu yazı sistemində sadəliklə dərinlik yanaşı gedir və bu da onu öz dövrü üçün unikal edən cəhətdir.

Əski türk əlifbası 38 işarədən ibarət olmuşdur və istiqamətcə sağdan sola yazılırdı. Yazı sistemi rəmzi xarakter daşıyırdı və bəzi işarələr təkcə səsləri deyil, mənaları da təmsil edirdi. Bu isə göstərir ki, qədim türklər yazını yalnız informasiya ötürmək vasitəsi deyil, həm də düşüncənin estetik ifadə forması kimi qəbul edirdilər. Qayaüstü yazılar, daş abidələr üzərində həkk olunmuş mətnlər həm siyasi, həm dini, həm də bədii mesaj daşıyırdı.

Bu yazı sisteminin sirri təkcə simvollarda deyil, həm də onun yaratdığı ruhda gizlidir. Əski türk yazısı insanı öz kimliyini, kökünü və tarixini dərk etməyə çağırır. Bu yazılar vasitəsilə o dövrdə yaşayan insanın düşüncə strukturu, həyat fəlsəfəsi, təbiətə və zamana münasibəti aydın şəkildə oxuna bilir. Yazı ilə fikir arasındakı bu səmimi əlaqə onu yalnız dil deyil, həm də ideoloji və fəlsəfi xəzinəyə çevirir.

Əski türk yazısının müasir dövrdə öyrənilməsi yalnız tarixi bilik deyil, həm də milli özünüdərkin mühüm tərkib hissəsidir. Bu yazılar sayəsində biz özümüzə, dilimizə və dünyagörüşümüzə daha dərindən bələd ola bilərik. Orxon abidələri və digər qədim mətnlər bu gün də yeni nəsillərə milli kimliyin dərinliyini göstərən bir güzgü rolunu oynayır.