gundem / sosial / Cəmiyyət
3.09.2025
Təmtəraqlı islahatlar, səssiz nəticələr: Rəqəmlərlə aparılan illüziya
Müasir dövrdə bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda “islahat” anlayışı gündəlik idarəçilik dilinin ən işlək terminlərindən birinə çevrilib. İllərdir davam edən bu ritorika ilə birlikdə ard-arda strateji sənədlər, proqramlar, yol xəritələri və qanun dəyişiklikləri təqdim olunur. Hər bir yeni qərar təqdim edilərkən cəmiyyətə inkişafın növbəti mərhələsi vəd edilir. Lakin zaman keçdikcə bu islahatların əksəriyyəti ya kağız üzərində qalır, ya da gündəlik həyatın axarında nəzərə çarpmır.
“dogruxeber.tv” yazır ki, rəsmi hesabatlardakı yüzlərlə göstəriciyə baxmayaraq, reallıqda ictimai narazılıq, etimadsızlıq və sosial yüklənmə azalmır, əksinə artır.
Ən diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, islahatların nəticələri daha çox rəqəmlərlə əsaslandırılır. Faizlərlə ölçülən “irəliləyiş”, infografikalarda göstərilən “təkmilləşmə”, açılış mərasimlərində səsləndirilən “müasir yanaşmalar” sanki dəyişimin özü kimi təqdim olunur.
“dogruxeber.tv” əməkdaşlarının müşahidələrinə əsasən, bu illüziyanın içində əhali real təkmilləşməni deyil, yalnız təqdimat üslubundakı dəyişiklikləri hiss edir. İslahatın ən vacib komponenti olan sosial ədalət, şəffaflıq və effektivlik çox vaxt kənarda qalır.
Xüsusilə təhsil, səhiyyə və sosial təminat sahələrində həyata keçirilən dəyişikliklər formal xarakter daşımaqda davam edir. Yeni adlar, yeni platformalar və yeni sistemlər təqdim olunsa da, köhnə problemlər yerində qalır. Vətəndaş gündəlik həyatında süründürməçilik, məsuliyyətsizlik, mexaniki xidmət və etinasız yanaşma ilə üzləşməyə davam edir. Bu isə islahatın yalnız struktur deyil, mental səviyyədə də tətbiq edilməli olduğunu göstərir.
İslahatlar təntənə ilə elan olunmamalı, sakit və ardıcıl şəkildə həyata keçirilməlidir. Onun məqsədi dəyişmək deyil, yaxşılaşmaqdır. Təmtəraqlı təqdimatlar, süni uğur göstəriciləri və sosial media postları ilə yaradılan inkişaf görüntüsü əhalinin gerçək ehtiyaclarını qarşılamır. Əksinə, bu illüziya nəticələrin yoxluğunu daha da görünən edir. Hər islahat, əgər onu sadə insan gündəlik həyatında hiss etmirsə, yalnız söz olaraq qalır.


