gundem / dunya / maraqli
10.09.2025, 18:00
Çiçək açan səhralar və donmuş meşələr: Təbiətin mövsümi möcüzələri
Təbiət zamanla nəfəs alır. Onun hər fəsli, hər keçidi yalnız temperaturun dəyişməsi deyil, həm də gözlənilməz və heyrətamiz dəyişikliklərin xəbərçisidir. Bəzi təbiət hadisələri o qədər nadirdir ki, illərlə baş verməyə bilər, lakin baş verdikdə min illik nağılların bir parçası kimi görünər.
“dogruxeber.tv” dünyanın müxtəlif nöqtələrində müşahidə olunan bu mövsümi möcüzələri araşdıraraq, onların arxasındakı təbii mexanizmləri və vizual təsirini oxuculara təqdim edir.
Cənubi Amerikanın ən quraq ərazilərindən biri olan Atakama səhrası adətən susuzluğu və sükutu ilə tanınır. Lakin müəyyən illərdə – xüsusən El Niño iqlim hadisəsi zamanı – gözlənilməz bir şey baş verir: səhra çiçəyə bürünür. Quraqlığın altında illərlə gizlənən minlərlə toxum birdən-birə cücərir və səhranın səthi moruq, bənövşəyi, sarı və mavi rənglərə boyanır. Bu hadisəyə “çiçək partlaması” deyilir və yalnız xüsusi iqlim şəraiti baş verdikdə görünür.
“dogruxeber.tv” üçün bölgədə çalışan ekologiya mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu fenomen sadəcə vizual gözəllik deyil, həm də yüzlərlə nadir növün qısa müddətdə aktivləşdiyi bioloji bir partlayışdır.
Qütb bölgələrində isə təbiət öz sehrini başqa formada göstərir. Sibir meşələri qışın sərtliyini yalnız soyuqla yox, həm də sükutun dərinliyi və vizual donu ilə ifadə edir. Temperaturun -50°C-yə qədər düşdüyü bu ərazilərdə hər ağacın budağı bəzəkli buz kristallarına bürünür. Gecələr donmuş meşə işıq saçan nağıl səhnəsinə çevrilir. Bəzən havadakı nəmlik elə bir şəkildə kristallaşır ki, hərəkətsiz qalmış bir dünya illüziyası yaranır. Burada həyat yavaşlayır, nəfəs belə buxar kimi havada donur, zaman isə sanki bir anlıq dayanır.
Bu səssizliyə və soyuqluğa qarşı Şimali Skandinaviya başqa bir möcüzə ilə cavab verir: aurora borealis, yəni qütb işıqları. Bu hadisə Yer atmosferinə daxil olan günəş hissəciklərinin maqnit sahəsi ilə toqquşmasından yaranır. Gecə səmasında rəqs edən yaşıl, bənövşəyi və çəhrayı işıqlar sanki göy üzündə sükutla axan bir simfoniya yaradır. Qütb işıqları təkcə elmi maraq doğurmur – bir çox yerli xalqlar üçün onlar mifoloji anlamlar daşıyır. Sami xalqı bu işıqları ruhların göydə rəqsi kimi görür və bu fenomenə xüsusi ehtiramla yanaşır.
Təbiətin mövsümi möcüzələri bəzən də insan müdaxiləsindən uzaq qalan ərazilərdə daha təsirli şəkildə müşahidə olunur. Bu, onu göstərir ki, təbiət tam sərbəst şəkildə, ritmik və sistemli bir nizamla yenidən doğula bilir. Fəsillərin dəyişməsi, temperaturun artması və ya azalması yalnız təqvim dəyişikliyi deyil – həm də torpağın, havanın və həyatın özünün dəyişən tonlarıdır.
Bu hadisələrin hər biri – istər çiçək açan səhra, istər donmuş meşə, istərsə də səmadakı işıq rəqsi – təbiətin əslində nə qədər canlı, nə qədər sənətkar və nə qədər planlı olduğunu sübut edir.


