gundem / dunya
11.09.2025, 09:30
Arktika uğrunda gizli savaş
dogruxeber.tv: - Arktika bölgəsi uzun illər yalnız buzlaqlar və sərt iqlimlə tanınsa da, bu gün dünyanın ən böyük geosiyasi maraq mərkəzlərindən birinə çevrilib. Bu ərazilərdə zəngin enerji ehtiyatları, xüsusilə neft və qaz yataqları, həmçinin yeni nəqliyyat marşrutları dövlətlərin diqqətini cəlb edir. Buzlaqların əriməsi ilə əvvəl əlçatmaz görünən resurslar daha asan çıxarıla biləcək və bu, böyük güclərin rəqabətini daha da kəskinləşdirir.
Hazırda ABŞ, Rusiya, Kanada, Norveç və Danimarka Arktika üzərində iddialarını açıq şəkildə ifadə edir. Rusiya bölgədə hərbi bazalarını gücləndirib, ABŞ və NATO isə qarşılıq olaraq öz mövcudluğunu artırır. Kanada və Norveç beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanaraq sərhəd bölgüləri ilə bağlı tələblər irəli sürürlər. Beləliklə, Arktika həm enerji, həm də təhlükəsizlik baxımından gələcəyin ən strateji nöqtələrindən birinə çevrilib.
İqlim dəyişikliyi nəticəsində buzlaqların əriməsi Arktikanın ekoloji tarazlığını sarsıdır, lakin eyni zamanda bu ərazidə gediş-gəlişi asanlaşdırır. Yeni açılan Şimal Dəniz Yolu Asiyadan Avropaya daşımaları daha qısa müddətdə həyata keçirməyə imkan verir və bu, qlobal ticarətdə mühüm dəyişiklik deməkdir. Bu səbəbdən Arktika üzərində nəzarət uğrunda rəqabət həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan qlobal əhəmiyyət kəsb edir.
“dogruxeber.tv” olaraq qeyd edirik ki, beynəlxalq ekspertlər Arktikanın gələcəkdə yeni münaqişələrin qaynar nöqtəsinə çevrilə biləcəyini istisna etmirlər. Təbii resursların bölüşdürülməsi uğrunda aparılan gizli savaş bir tərəfdən dövlətlərin iqtisadi maraqlarını, digər tərəfdən isə qlobal təhlükəsizlik balansını dəyişə bilər. Buna görə də dünya ictimaiyyətinin diqqəti getdikcə daha çox bu soyuq bölgəyə yönəlir.


