Klassik fizikada obyektlər arasında əlaqə yalnız fiziki yaxınlıqla mümkün hesab olunur. Lakin kvant fizikası bu ənənəvi düşüncəni tamamilə alt-üst edərək, maddənin və enerjinin daha dərin qatlarında anlaşılmaz görünən bir əlaqə növünü ortaya qoyur — kvant dolanması. Bu fenomen zamanı iki və ya daha çox hissəcik elə bir şəkildə bir-biri ilə “bağlanır” ki, onlardan birinə nə baş verirsə, digəri də dərhal, məsafədən asılı olmayaraq, bu dəyişiklikdən təsirlənir. Bu isə klassik anlayışlara görə mümkün olmayan bir şeydir. Elə buna görə də Albert Eynşteyn bu hadisəni “qorxunc uzaq təsir” adlandırmışdı.

“DogruXeber.tv” bu mövzu ilə bağlı apardığı elmi xülasədə bildirir ki, kvant dolanması zamanı hissəciklər arasındakı əlaqə, onları nə qədər uzaqlaşdırırsan uzaqlaşdır, heç vaxt qırılmır. İstər bir laboratoriyada, istərsə də birisi Yerdə, digəri Marsda olsa belə, onların kvant vəziyyəti bir-birinə bağlı qalır. Bu isə kainatda informasiya və əlaqənin düşündüyümüzdən daha dərindən işlədiyini göstərir. Paradoks isə buradadır: kvant dolanması əlaqəni sübut etsə də, arada fiziki ötürücü və ya rabitə olmur. Yəni hissəciklər bir-birinə toxunmadan, heç bir görünən siqnal ötürmədən qarşılıqlı təsirdə olur. Bu da həm fizikada, həm fəlsəfədə “əlaqəsizliyin içindəki əlaqə” paradoksunu yaradır.

Maraqlıdır ki, bu anlayış təkcə elmi deyil, metafizik səviyyədə də müxtəlif suallar doğurur. Məsələn, bəziləri kvant dolanmasını ruhun və ya şüurun universal əlaqəsi ilə müqayisə edir. Hətta bəzi nəzəriyyələrə görə, insanlar arasında empatik və ya intuitiv əlaqələr də bu mexanizmlə izah oluna bilər. “DogruXeber.tv” araşdırmalarda qeyd edir ki, son illərdə kvant dolanması təkcə nəzəri deyil, praktiki sahələrdə də istifadə edilməyə başlanılıb — kvant kriptoqrafiya, kvant kompüterlər və uzaq məsafələrdə təhlükəsiz informasiya ötürülməsi kimi sahələrdə.

Beləliklə, kvant dolanması klassik fizikanın sərhədlərini aşan, əlaqənin görünməz, lakin real bir formasını ortaya çıxaran fenomen olaraq elmə yeni üfüqlər açır. Eyni zamanda bu fenomen bizə kainatın yalnız maddi deyil, dərin enerji və informasiya bağları ilə də toxunduğunu göstərir.