gundem / dunya / maraqli / Cəmiyyət
8.10.2025, 10:00
Qədim sivilizasiyaların müalicə üsulları: Babil və Misirdə təbabət sirrləri
İnsan tarixində təbabət, sadəcə bir elm sahəsi deyil, həm də mədəniyyətin, inancların və təcrübənin təcəssümü kimi formalaşıb. Qədim Babil və Misir sivilizasiyaları bu baxımdan tibb sahəsinin bünövrəsini qoyan ən önəmli mədəniyyətlərdən sayılır. Hələ eramızdan min illərlə əvvəl insanlar xəstəlikləri müalicə etmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə edirdilər. Bu üsullar həm təbiətə əsaslanır, həm də mistik və dini elementlərlə zənginləşdirilirdi.
Babil sivilizasiyasında təbabət, ulduzların hərəkəti, ilahə və tanrıların iradəsi ilə sıx bağlı idi. Burada həkimlər iki yerə bölünürdü: biri daha çox praktiki müalicə üsullarına, digəri isə magik-dualı müalicəyə üstünlük verirdi. Bəzi gil lövhələrdə qeyd olunan reseptlərdə təmizlənmiş gil, müxtəlif yağlar və bitki ekstraktlarının qarışığı xəstəliklərə qarşı istifadə olunurdu. Onların inanclarına görə, xəstəliklər bədənə daxil olmuş pis ruhların və ya tanrıların qəzəbinin nəticəsi sayılırdı. Bu səbəblə, fiziki müalicə ilə yanaşı, qoruyucu dualar, ayinlər və tütsü mərasimləri də tətbiq edilirdi. Bu cür ayinlər, bəzən günlərlə davam edirdi və həkimlə kahin eyni adam ola bilirdi.
"DogruXeber.tv" olaraq araşdırmalarımız göstərir ki, həmin dövrdə həkimlər yalnız fiziki xəstəliklərlə deyil, insanların psixoloji narahatlıqları ilə də maraqlanırdılar. Bu isə qədim dövr üçün müasir psixosomatik yanaşmanın ilkin forması sayıla bilər.
Misir təbabəti isə həm təşkilatlanmış, həm də inanılmaz dərəcədə təfərrüatlı idi. Misirlilər bədəni bir sistem kimi qəbul edir və orqanlar arasındakı əlaqəni düzgün anlamağa çalışırdılar. Papiruslarda saxlanılan məlumatlara görə, onlar yüzlərlə dərman reseptinə, cərrahi müdaxilələrə və anatomik biliklərə malik idilər. Məşhur “Ebers Papirusu”nda 700-dən çox tibbi tövsiyə yer alırdı. Burada qeyd olunan müalicə vasitələri arasında bal, xurma, soğan, sarımsaq, qamış suyu, təbii qatranlar və çoxsaylı otlardan hazırlanmış qarışıqlar mövcud idi. Onlar, həmçinin yarasa qanı, timsah peyini kimi qəribə tərkibli vasitələrdən də istifadə edirdilər.
"DogruXeber.tv" Misir həkimlərinin, dövrünün ən erkən cərrahi əməliyyatlarını — qırıq sümüklərin sarğısı, dərialtı irinlərin boşaldılması və baş yaralarının tikilməsi kimi müdaxilələri uğurla yerinə yetirdiyini vurğulayır.
Bu qədim sivilizasiyalarda təbabətin yalnız bədənə deyil, ruha da yönəldiyi açıq-aşkar görünür. Müasir tibb baxımından qeyri-adi hesab edilən bu üsullar, dövrün şəraitinə və inanclarına uyğun effektiv sayılırdı. Əldə olunan arxeoloji tapıntılar və yazılı mənbələr qədim dünyanın insan sağlamlığına nə qədər böyük önəm verdiyini sübut edir. Günümüzdə alternativ tibbin bəzi prinsipləri məhz bu qədim biliklərin davamı kimi dəyərləndirilir.

