gundem / dunya / Cəmiyyət
31.07.2023
Mobil tətbiqlərin qaranlıq tərəfləri
Müasir rəqəmsal əsrdə mobil proqramlar gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Sosial media platformalarından bankçılıq və səhiyyə proqramlarına qədər onlar heç vaxt olmadığı qədər rahatlıq və əlçatanlıq təklif edir. Bununla belə, bu tətbiqlərdən asılılığın artması ilə məxfilik və məlumat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar ön plana çıxdı. İstifadəçilər getdikcə daha çox şəxsi məlumat paylaşdıqca, mobil proqramların qaranlıq tərəfi aktual problemə çevrilir.
İstifadəçilər proqramları yüklədikdə və quraşdırdıqda, çox vaxt nəticələri tam dərk etmədən müxtəlif icazələrə giriş verirlər. Bu icazələrə cihazın kamerasına, mikrofonuna, kontaktlarına, məkanına və s. giriş daxil ola bilər. Bəzi icazələr tətbiqin funksionallığı üçün zəruri olsa da, digərləri əhəmiyyətsiz görünə və məxfiliklə bağlı narahatlıqları artıra bilər.
Əsl təhlükə proqram tərtibatçıları və üçüncü tərəf şirkətləri tərəfindən istifadəçi məlumatlarının səhv idarə edilməsi və ya icazəsiz paylaşılmasındadır. Baxış vərdişləri, alış-veriş seçimləri və hətta sağlamlıq məlumatları kimi şəxsi məlumatlar tez-tez toplanır və hədəflənmiş reklam üçün istifadə olunur və ya məlumat brokerlərinə satılır. Bu, istifadəçiləri şəxsiyyət oğurluğu və digər kibercinayətlərə məruz qoyaraq, müdaxilə edən hədəf reklamlara və potensial məlumat pozuntularına səbəb ola bilər.
Digər aktual problem mobil proqramlarda saxlanılan məlumatların təhlükəsizliyidir. Kibercinayətkarlar daim həssas istifadəçi məlumatlarına daxil olmağa imkan verən boşluqları axtarırlar. Zəif şifrələmə, təhlükəsiz olmayan API-lər və qeyri-kafi məlumat mühafizəsi tədbirləri tətbiqləri hakerlər üçün asan hədəflər edə bilər.
Bundan əlavə, qanuni olanlar kimi gizlədilmiş saxta və ya zərərli proqramlar artan narahatlıq doğurur. İstifadəçilər bilmədən bu proqramları yükləyə, cihazlarını və məlumatlarını riskə ata bilərlər. Quraşdırıldıqdan sonra zərərli proqramlar həssas məlumatları oğurlaya, istifadəçi fəaliyyətlərini izləyə və hətta cihazı idarə edə bilər.
"dogruxeber.tv" bizcommunity.com-a istinadən qeyd edir ki, bu narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün həm istifadəçilər, həm də proqram tərtibatçıları fəal tədbirlər görməlidirlər. İstifadəçilər proqram icazələri verərkən ehtiyatlı olmalı və artıq verdiyi icazələri mütəmadi olaraq nəzərdən keçirməlidirlər. Nüfuzlu mənbələrdən proqramların quraşdırılması və rəyləri oxumaq da zərərli proqramlardan qaçmağa kömək edə bilər.
Tətbiq tərtibatçıları üçün məlumatların məxfiliyinə və təhlükəsizliyinə üstünlük vermək proqram inkişafının əsas aspekti olmalıdır. Güclü şifrələmənin, müntəzəm təhlükəsizlik auditinin həyata keçirilməsi və məxfilik qaydalarına riayət edilməsi məlumatların pozulması ilə bağlı riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
dogruxeber.tv
Asiman Əsədsoy


