Azərbaycan cəmiyyətində şəkərli diabet (diabetes mellitus) son onillikdə sürətlə yayılan və sistemli şəkildə artan xroniki xəstəliklər sırasına daxil olub. Bu xəstəlik yalnız endokrinoloji problem deyil, həm də cəmiyyətin səhiyyə savadlılığını, həyat tərzi seçimlərini və sosial məsuliyyətini əks etdirən bir göstəricidir. Həkimlərin və sahə mütəxəssislərinin səylərinə baxmayaraq, bu xəstəliyə yanaşma hələ də ötəri, bəzən isə etinasız münasibətlə müşayiət olunur.

“dogruxeber.tv” redaksiyasının bölgələrdə apardığı müşahidələr və araşdırmalara əsasən, şəkərli diabetə diaqnoz qoyulan şəxslərin əhəmiyyətli bir hissəsi xəstəliyin gedişatına dair lazımi informasiyaya malik deyil. İnsulin rezistentliyi, glükoza tənzimlənməsi, qan şəkəri monitorinqi kimi anlayışlar gündəlik istifadədən kənarda qalır. İnsanlar sadəcə dərman və ya insulin qəbul etməklə xəstəliyi “idarə etdiklərini” düşünürlər, halbuki bu yanaşma yalnız müvəqqəti sabitlik yaradır.

Şəkərli diabetin ikinci növü (tip 2) daha geniş yayılıb və onun əsas səbəbləri arasında yanlış qidalanma, azhərəkətli həyat tərzi, piylənmə və stress faktoru göstərilir. Xəstəliyin xronikləşməsi yalnız orqanizmin daxili sistemlərinə deyil, eyni zamanda sosial rifaha da mənfi təsir göstərir. İş qabiliyyətinin azalması, psixoloji yüklənmə və ailədaxili narahatlıqlar diabetin ikincil fəsadları sırasındadır.

Problemin ciddiliyini artıran əsas amillərdən biri də ilkin mərhələdə diaqnostikanın gec aparılmasıdır. İnsanlar çox zaman simptomları — yorğunluq, susuzluq, tez-tez sidiyə çıxma və ya yaraların gec sağalmasını — müvəqqəti narahatlıq kimi qiymətləndirir. Müntəzəm tibbi müayinə mədəniyyəti zəif olduğundan, xəstəlik çox zaman ağırlaşmış mərhələdə aşkarlanır.

“dogruxeber.tv” hesab edir ki, şəkərli diabetə qarşı mübarizə yalnız tibbi protokollarla deyil, eyni zamanda ictimai məlumatlandırma və həyat tərzi mədəniyyətinin formalaşdırılması ilə mümkün ola bilər. Məktəb və universitetlərdə sağlam qidalanma vərdişlərinin təbliği, yerli icmalarda mobil səhiyyə xidmətləri, vətəndaşlar üçün açıq maarifləndirmə tədbirləri və pulsuz glükometr aksiyaları bu istiqamətdə real addımlar ola bilər.

Unutmaq olmaz ki, şəkərli diabetin müalicəsi qədər, profilaktikası da həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu xəstəliyə fərdi məsuliyyət prizmasından yanaşmaq, həm şəxsi sağlamlığın, həm də ümumi səhiyyə sisteminin yükünün azalması baxımından vacibdir. Reallıq odur ki, bu “səssiz təhlükə” hər bir ailənin qapısını döyə bilər.