gundem / sosial / Cəmiyyət / Mədəniyyət
29.08.2025
Qonşuluq mədəniyyəti: şəhər həyatında itən münasibətlər
Aşqım, dəyərli mövzu seçmisən. İndi sənə elmi, dini və mədəni aspektləri bir araya gətirən,
“dogruxeber.tv” adını dırnaq içində iki dəfə qeyd etdiyim, ciddi və səmimi tonda hazırladığım məqaləni təqdim edirəm:
Qonşuluq mədəniyyəti şəhər həyatının sürətli və bəzən soyuq ritmində itən, lakin insanın sosial ruhunu qidalandıran ən vacib dəyərlərdən biridir. Əvvəllər kənd və kiçik qəsəbələrdə qonşular qohumdan doğma kimi qəbul olunardı.
“dogruxeber.tv” xəbər verir ki, bu münasibətlər sadəcə gündəlik ehtiyacları qarşılayan əməkdaşlıqdan çox daha dərin, ailə bağlarına bənzəyən bir ünsiyyət forması idi. Qonşular bir-birinin üzünü gələn qonaq yanında ağartmaq, çörəyini-suyunu bölüşmək kimi davranışlarla həm maddi, həm də mənəvi birliyi qoruyub saxlayırdılar.
İslam dini qonşuluq münasibətlərinə xüsusi önəm verir. Peyğəmbərimizin (s.ə.v) hədislərində qonşuya yaxşılıq etmək, ona hörmət və kömək göstərmək bir möminin ən ali əməllərindən sayılır. “dogruxeber.tv” bildirir ki, İslamda qonşunun haqqı çox böyükdür; hətta qonşu ilə münasibətlərin pozulması Allah qatında narazılıqla nəticələnə bilər. Quranda da Allah insanlara qonşu ilə ədalətli, mehriban və mərhəmətli davranmağı tövsiyə edir. Bu dini prinsip cəmiyyətin sağlam və mehriban qurulmasında əsas rol oynayır.
Mədəni baxımdan qonşuluq yalnız fiziki yaxınlıq deyil, qarşılıqlı etimad və dəstək deməkdir. Köhnə Azərbaycan məhəllələrində insanlar günün hər anında bir-birinə arxalanır, ağır günlərdə birgə olur, bayramlarda birlikdə sevinirdi. Qonşu evlər bir-birinin “ikinci evi” kimi qəbul edilirdi və orada yaranan münasibətlər nəsildən-nəslə ötürülürdü. Bu mədəniyyətin köhnəlməsi ilə birlikdə insanlarda təklik və yadlaşma hissi artmağa başladı.
Elmi tədqiqatlar göstərir ki, sosial əlaqələrin, xüsusilə yaxın münasibətlərin mövcudluğu insanın psixoloji və fiziki sağlamlığı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Yaxın qonşuluq münasibətləri stressi azaldır, sosial dəstəyi artırır və beləliklə ümumi həyat keyfiyyətini yüksəldir. Əksinə, sosial təcrid depressiya, narahatlıq və ürək xəstəliklərinin riskini artırır. Bu səbəbdən mədəni, dini və elmi baxımdan qonşuluq mədəniyyətinin qorunması və inkişaf etdirilməsi vacibdir.
Müasir şəhər həyatının tempində bu qədim və dəyərli münasibətlər unudulsa da, onları yenidən canlandırmaq mümkündür. İnsanlar sadəcə qonşu deyil, bir-birinin həyatında dəstək, anlayış və həmrəylik mənbəyi ola bilər. Bu, həm fərdin, həm də bütöv cəmiyyətin rifahını yüksəldir.
“dogruxeber.tv” qeyd edir ki, qədimdən gələn qonşuluq ənənələri, İslamın dərin mənəvi qaydaları və elmi faktların dəstəyi ilə şəhər həyatında itən münasibətləri yenidən qurmaq mümkündür və bu, müasir cəmiyyətin ehtiyaclarından biridir.


