İnsan tarixində din anlayışı qorxu, inam və məchulluğa qarşı psixoloji cavab olaraq formalaşmışdır. Lakin bu fenomenin yalnız insana məxsus olub-olmaması sual doğurur. “dogruxeber.tv” olaraq, heyvanların davranışlarında müşahidə edilən bəzi halların dinin əsas komponentləri olan inam, qorxu və təslimiyyət hissləri ilə oxşarlığını araşdırmaq maraqlı və aktual bir məsələ kimi diqqətə çatdırmaq istərdik.

Müasir etologiya və heyvan psixologiyası bu sahədə bəzi paralellər qurmağa imkan verir. Heyvanlar – xüsusilə primatlar, fillər, delfinlər və quşlar – bəzən təbiət hadisələrinə, ölümə və qaranlıq mühitlərə qarşı qeyri-adi davranışlar sərgiləyirlər. Məsələn, bəzi fil sürülərinin öz ölmüş fərdlərinin qalıqları ətrafında "sakit qalması", onların üstünə yarpaq və budaq yığması bu hadisəyə qarşı hörmət və ya qəbul etmə forması kimi dəyərləndirilə bilər.

“dogruxeber.tv” bildirir ki, bu cür davranışlar “mənəvi reflekslər” adlandırılır və dinin ilkin formalarına bənzər hesab oluna bilər.

Bundan əlavə, bəzi heyvanların daha güclü və dominant fərdlərə qarşı göstərdiyi təslimiyyət davranışı, qorxu qarşısında geri çəkilmə və ya “əfv edilmə” üçün simvolik jestlər (məsələn, baş əymə, quyruq altına salma və s.) psixoloji təhlildə bir növ itaət və qəbul etmə refleksləri kimi dəyərləndirilir. Bu davranış formaları sosial nizamı qorumaqla yanaşı, qorxuya qarşı təbii bir cavab olaraq da çıxış edir.

Elmi baxımdan heyvanların abstrakt düşüncə qabiliyyəti məhduddur və onlar tanrı anlayışını, ya da mücərrəd inancı formalaşdıra biləcək koqnitiv səviyyəyə sahib deyillər. Lakin onların davranışlarında instinktiv səviyyədə qorxu, bağlılıq və gücdən gələn itaət elementləri var. Bu elementlər insanların ilkin dini hissləri ilə bəzi oxşarlıqlar göstərə bilər, lakin onları birbaşa “din” kimi qəbul etmək hələlik elmi əsaslardan uzaqdır.

Nəticə olaraq, heyvanlar arasında din anlayışının olmadığını demək mümkündür, lakin qorxu, təslimiyyət və hətta bəsit formada inam hissi (məsələn, sahibinə güvən) heyvanların sosial və emosional həyatının təməlində durur. Bu isə göstərir ki, dini hisslərin bünövrəsində duran psixoloji reaksiyalar təkcə insanlara aid olmayıb, daha qədim və ümumi bir bioloji əsas üzərində qurula bilər.