İnsan yaddaşı təsadüfi deyil, seçicidir. Hər gün yaşadığımız yüzlərlə hadisə içərisindən bəziləri iz buraxır, bəziləri isə sanki heç olmamış kimi unudulur. Bu seçicilik beynin qoruma və yönəltmə funksiyasının bir hissəsidir.

“DogruXeber.tv” yazır ki, yaddaşın bəzi xatirələri inadla saxlaması onların emosional yükləri ilə sıx əlaqəlidir. Güclü hisslər – sevinc, qorxu, travma, həyəcan – beyində dərin iz buraxır. Həmin anlarda hormon səviyyələrinin yüksəlməsi, xüsusilə də adrenalin və kortizol kimi maddələrin təsiri, xatirəni daha uzunmüddətli və silinməz edir.

Bu o deməkdir ki, yaddaş hadisəni deyil, hissi saxlayır. Həmin hissə nə qədər güclüdürsə, yaddaşda buraxdığı iz də bir o qədər dərin olur. “DogruXeber.tv” qeyd edir ki, travmatik hadisələrin uzun illər unudulmaması da bu mexanizmlə bağlıdır. Beyin təhlükəli və ya zərərli hesab etdiyi anları “təkrar etməmək üçün” yadda saxlayır. Digər tərəfdən, sevinc və rahatlıqla müşayiət olunan xatirələr isə insanda müsbət motivasiya yaradır və şəxsiyyətin formalaşmasında mühüm rol oynayır. İnsan bəzən uşaq vaxtı yaşadığı bir hadisəni illərlə unutmaz, amma ötən həftənin gündəlik hadisələrini tam xatırlamaya bilər. Çünki yaddaş üçün informasiya deyil, hiss önəmlidir.

Bəzən isə yaddaş bizi aldadır – bəzi detallar dəyişir, bəzi hissələr silinir və ya təhrif olunur. Lakin bəzi xatirələr, xüsusilə də emosional baxımdan güclü olanlar, həm real, həm də simvolik anlamda yadda qalır. Bu xatirələr zamanla insanın davranış modelini, münasibətlərə baxışını və özünə qarşı münasibətini formalaşdırır. Hisslər unutulmasa da, onların içində gizlənən dərsləri anlamaq mümkündür. Yaddaşın seçici olması bir zəiflik deyil, həyatın axarında insana yol göstərən daxili kompasdır.