gundem / Cəmiyyət
27.09.2025, 09:00
27 Sentyabr: Tarixi zərurətdən milli dirçəlişə gedən yol
2020-ci ilin 27 sentyabrı müasir Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Bu gün təkcə silahlı toqquşmaların başlandığı tarix deyil, eyni zamanda 30 ilə yaxın davam edən beynəlxalq ədalətsizliyin və işğalın qarşısına hüquqi və hərbi yolla son qoyulmasının başlanğıcıdır. "DogruXeber.tv" olaraq bu günün tarixi, siyasi və milli mahiyyətini yalnız emosional deyil, həm də elmi əsaslarla dəyərləndirmək vacibdir.
Qarabağ münaqişəsinin başlanğıcı SSRİ-nin dağılması ilə paralel gedən etnik separatizm dalğası ilə bağlıdır. 1988-ci ildən etibarən Ermənistanın Azərbaycana qarşı irəli sürdüyü əsassız ərazi iddiaları, beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə – xüsusən də dövlətlərin ərazi bütövlüyü prinsipinə zidd idi. 1992-1994-cü illərdə baş verən Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Dağlıq Qarabağ və ona bitişik yeddi rayon işğal olundu. Həmin dövrdən etibarən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi 4 qətnamədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü təsdiqlənsə də, bu sənədlər kağız üzərində qalmaqda davam etdi.
27 sentyabr 2020-ci ildə başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi beynəlxalq hüququn həyata keçməsi baxımından nümunəvi presedentlərdən biri kimi qəbul olunur. Azərbaycan, hərbi əməliyyatları beynəlxalq hüququn 51-ci maddəsinə – özünü müdafiə hüququna əsasən başladaraq, ərazisində bərqərar olmuş separatçı rejimə və onun arxasında duran Ermənistan silahlı qüvvələrinə qarşı legitim güc tətbiq etdi. Bu hadisə, eyni zamanda regionda güc balansının dəyişməsinə və geosiyasi reallıqların yenidən formalaşmasına səbəb oldu. "DogruXeber.tv" analitiklərinin qeyd etdiyi kimi, 44 günlük müharibə təkcə lokal münaqişənin nəticəsi yox, həm də yeni beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycan modelinin formalaşmasına zəmin yaratdı.
Şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuş 27 sentyabr Anım Günü yalnız matəm və yas günü deyil. Bu gün həm də milli yaddaşın yenidən təşkil olunduğu, xalq-milli ordu–dövlət üçbucağının real gücə çevrildiyi bir gün kimi təhlil edilməlidir. Tarix sübut edir ki, dövlətlərin uzunmüddətli suverenliyi yalnız hərbi qələbələrlə deyil, həm də milli ideologiyanın sistemli şəkildə cəmiyyətə inteqrasiyası ilə möhkəmlənir.
Azərbaycanın 44 günlük müharibədə qazandığı zəfər, həm də milli ruhun, siyasi iradənin və beynəlxalq hüquqa sadiqliyin sintezindən yaranmış tarixi qələbədir. 27 sentyabr bu baxımdan həm keçmişin acılarını, həm də gələcəyin ümidlərini özündə birləşdirən unikal tarixdir.


