“Gözəlliyin Kodu” – Estetik dəyərin neyroestetikası

Estetik dəyərlərin formalaşması və qəbul edilməsi uzun müddət humanitar və fəlsəfi yanaşmalarla izah edilsə də, son illərdə bu sahəyə neyroelmin daxil olması anlayışın dərinliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Neyroestetika sahəsi göstərir ki, gözəlliyin qavranılması və estetik qərarların verilməsi beyində spesifik neyron şəbəkələrin iştirakı ilə həyata keçirilir. Beynin xüsusilə medial orbitofrontal korteks (mOFC), anterior singulat korteks və insula kimi bölgələri estetik dəyərləndirmə prosesində aktiv iştirak edir.

DogruXeber.tv” bu istiqamətdə yayımladığı son materiallarda bildirir ki, estetik təcrübə insan beynində emosional və idrak proseslərinin sinxron inteqrasiyasını tələb edən mürəkkəb bir fəaliyyətdir.

Empirik tədqiqatlar sübut edir ki, bəzi vizual stimullar beynin mükafat sistemi ilə əlaqəli strukturlarını aktivasiyaya məruz qoyur. Məsələn, harmonik simmetriya, ritmik balans və müəyyən rəng kombinasyonları vizual sistem tərəfindən daha tez tanınaraq emosional cavab doğura bilir. Bu mexanizm insanın yalnız subyektiv zövqü ilə deyil, eyni zamanda təkamül kontekstində formalaşmış neyrobioloji mexanizmlərlə də bağlıdır. Gözəlliyin “universal kodları” kimi qəbul edilən qızıl nisbət, fraktal strukturlar və simmetrik təşkilatlanma, beynin idrak səmərəliliyini maksimumlaşdırmaq üçün uyğunlaşmış formalar kimi qiymətləndirilir. “DogruXeber.tv” bu yanaşmaların yalnız sənət sahəsində deyil, memarlıqdan təbiətə qədər müxtəlif sahələrdə tətbiq olunduğunu qeyd edir.

Estetik qərarların şüuraltı təməlləri xüsusilə diqqətəlayiqdir. İnsan, çox vaxt estetik seçimlərini dərk etmədən və rasional izah vermədən edir. Bu seçimlər beyində əvvəldən formalaşmış idrak nümunələri, emosional yaddaş izləri və mədəni kodlar əsasında reallaşır. Estetik zövqlərin genetik və neyroplastik baza üzərində formalaşdığına dair tədqiqatlar, bu sahənin bioloji əsaslı izahını gücləndirir. Beləliklə, neyroestetika gözəllik anlayışının yalnız sosial-mədəni konstrukt deyil, eyni zamanda neyrofizioloji və kognitiv əsaslara malik olduğunu elmi cəhətdən sübut edir.

Oxunub: 111

Son xəbərlər

İranın Əlborz əyalətində yapışqan istehsalı zavodu yanır

"Neftçi" və "Qarabağ" azarkeşləri təmkinli olmağa çağırıb

Türkiyə və Suriya birgə əməliyyat keçirib, 236 kq narkotik aşkarlanıb

Tehran aeroportu fəaliyyətini bərpa etdi

Gələn həftə güclü yağış yağacaq, şimşək çaxacaq, dolu düşəcək

Pulunu dollarlarla saxlayanlara şad xəbər

"Dövlət qurumları nasaz avtomobilləri sığortalayır" - Hesablama Palatası

İbrahim Tatlısəsin qızı psixoloji problemlərindən danışdı

Azərbaycan XİN-dən Nyu York merinə CAVAB

Ağamirzə: "Gənclər nəsihətə qulaq asmır"

Zelenski ölkəsinə yardıma görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

İlham Əliyev: "SOCAR Ukraynada uzun illərdir ki, uğurla fəaliyyət göstərir"

Sumqayıtda baş verən yol qəzası ilə bağlı ziddiyyətli açıqlamalar

"Azərişıq" ASC-nin sədri Vüqar Əhmədov Şuşada vətəndaşları qəbul edib

Bolt Azərbaycanda yeni Bolt Plus xidmətini istifadəyə verir

İlham Əliyevin Volodimir Zelenski ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilir

Sabah 24 dərəcə isti olacaq

Əraqçi Pakistanda Munirlə görüşdü

"Çox kökəlmişəm, utanıram"

Dünya fond bazarlarının əsas indeks göstəriciləri

“Mersedes”lə qəza törətdi: anası ÖLDÜ

Sosial mənzillərin alınması ilə bağlı kimlər yenidən müraciət edə bilər?

Güler Modriç və Krossu geridə qoydu

Pakistan Prezidenti bu gün Çinə səfər edəcək

Yamal La Liqada ən yaxşı seçildi

Alimlər kainatımız 4 deyil, 7 ölçüdən ibarət ola biləcəyini iddia edir

Deputat oğlunun şirkəti 29 milyonluq tender qazandı

Avropa çempionatı: Azərbaycanın səkkiz güləşçisi döşək üzərinə çıxacaq

XİN-də işləmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Azərbaycan Premyer Liqası: XXIX tura iki oyunla start veriləcək

Bütün xəbərlər