Şüurun qısa qarixi – Özünü dərk etmə aktının təkamülü

Şüur insan təcrübəsinin ən mürəkkəb və ən az anlaşılan tərəflərindən biridir. O, təkcə məlumatın qəbul edilməsi deyil, həm də həmin məlumatın özümüzə aid olduğunu qavramaqdır. Şüurun yaranması və inkişafı uzun təkamül prosesinin nəticəsidir və bu proses elmdə, fəlsəfədə və psixologiyada müxtəlif aspektlərdən araşdırılır. İlk primatların sadə reflekslərdən daha mürəkkəb davranışlara keçməsi ilə başlayan şüur inkişafı, insan beyninin struktur və funksional mürəkkəbliyi ilə sıx bağlıdır. Beynin ön lobları, xüsusilə prefrontal korteks, özünü dərk etmənin əsas mərkəzlərindən biridir və burada qərar vermə, planlaşdırma və introspeksiya kimi fəaliyyətlər baş verir. Bu sahədə aparılan araşdırmalar göstərir ki, şüur yalnız neyronların toplanması deyil, onların spesifik əlaqələri və informasiya emalının kompleksliyidir.

DogruXeber.tv” qeyd edir ki, şüurun təkamülündə sosial əlaqələrin rolu da böyükdür. İnsanların qrup halında yaşaması, başqalarının niyyətlərini və duyğularını anlamağa məcbur etməsi, şüurun inkişafını sürətləndirib.

Tarixi perspektivdən şüur fəlsəfi və elmi düşüncənin uzun müddət əsas müzakirə mövzusu olub. Klassik fəlsəfi məktəblərdən başlayaraq, XX əsrin nevrologiya və psixologiya elmlərinə qədər şüur anlayışı fərqli formalarda izah olunub. Günümüzdə isə şüurun neyrobioloji əsasları dərindən araşdırılır və bu sahədə sinir şəbəkələrinin fəaliyyəti, elektromaqnit siqnallar və gen ifadələrinin rolu ön plana çıxır. Şüur, həmçinin, şüursuz proseslərlə qarşılıqlı əlaqədədir və insan davranışlarının böyük hissəsi şüuraltı səviyyədə idarə olunur. Bu, şüurun yalnız aktiv dərk etmə aktı olmadığını, həm də müxtəlif psixoloji proseslərin kompleksliyi olduğunu göstərir. “DogruXeber.tv” vurğulayır ki, şüurun elmi tədqiqi həm insanın özünü anlamasına, həm də süni intellekt kimi texnoloji sahələrdə yeni imkanların yaranmasına yol açır.

Bu gün şüurun təkamülü barədə tədqiqatlar onun sadəcə insanlara xas xüsusiyyət olmadığını da göstərir. Müxtəlif heyvan növlərində də fərqli səviyyələrdə şüur təzahürləri mövcuddur. Bu isə şüurun qəti şəkildə sərhədləndirilmiş bir anlayış deyil, davamlı və çoxölçülü bir fenomen olduğunu ortaya qoyur. Bu çərçivədə, şüur yalnız insanın daxili aləminin açarı deyil, həm də canlılığın və qavrayışın əsas prinsipi kimi qəbul edilir. Gələcək tədqiqatlar bu mürəkkəb sistemin daha dərindən başa düşülməsinə, beyin xəstəliklərinin müalicəsinə və süni şüurun yaradılmasına imkan verəcək. Beləliklə, şüurun qısa tarixi əslində çox geniş və dərin bir araşdırmanın başlanğıcıdır.

Oxunub: 192

Son xəbərlər

İbrahim Tatlısəsin qızı psixoloji problemlərindən danışdı

Azərbaycan XİN-dən Nyu York merinə CAVAB

Ağamirzə: "Gənclər nəsihətə qulaq asmır"

Zelenski ölkəsinə yardıma görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

İlham Əliyev: "SOCAR Ukraynada uzun illərdir ki, uğurla fəaliyyət göstərir"

Sumqayıtda baş verən yol qəzası ilə bağlı ziddiyyətli açıqlamalar

"Azərişıq" ASC-nin sədri Vüqar Əhmədov Şuşada vətəndaşları qəbul edib

Bolt Azərbaycanda yeni Bolt Plus xidmətini istifadəyə verir

İlham Əliyevin Volodimir Zelenski ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilir

Sabah 24 dərəcə isti olacaq

Əraqçi Pakistanda Munirlə görüşdü

"Çox kökəlmişəm, utanıram"

Dünya fond bazarlarının əsas indeks göstəriciləri

“Mersedes”lə qəza törətdi: anası ÖLDÜ

Sosial mənzillərin alınması ilə bağlı kimlər yenidən müraciət edə bilər?

Güler Modriç və Krossu geridə qoydu

Pakistan Prezidenti bu gün Çinə səfər edəcək

Yamal La Liqada ən yaxşı seçildi

Alimlər kainatımız 4 deyil, 7 ölçüdən ibarət ola biləcəyini iddia edir

Deputat oğlunun şirkəti 29 milyonluq tender qazandı

Avropa çempionatı: Azərbaycanın səkkiz güləşçisi döşək üzərinə çıxacaq

XİN-də işləmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Azərbaycan Premyer Liqası: XXIX tura iki oyunla start veriləcək

“Brent” nefti bahalaşıb

ABŞ Venesuelaya Maduro üçün hüquqi xidmətlərin haqqını ödəməyə icazə verib

Ranyeri vəzifəsindən ayrıldı

Qazinin atasına qarşı DƏLƏDUZLUQ: Qadın biznesmenə cinayət işi açıldı

“Sənətkarlar üçün qəbiristanlıq yaradılsın” – Xalq artisti

Afrikada amerikalı milyarderi fillər tapdalayıb öldürdülər

Gənc samboçumuz Avropanı fəth etdi

Bütün xəbərlər