Azərbaycan dilinin zənginliyi təkcə ədəbi normasında deyil, həm də müxtəlif bölgələrə xas dialekt və şivələrində özünü göstərir. Lakin bu danışıq formaları zaman keçdikcə ictimai məkandan sıxışdırılır və unudulmağa doğru gedir.

“dogruxeber.tv” xəbər verir ki, xüsusilə gənc nəsil arasında dialektlə danışmaq bəzən utancverici, ya da “qeyri-şəhərli” kimi qəbul olunduğuna görə bu linqvistik miras tədricən arxa plana keçir.

Şəki, Quba, Lənkəran, Gəncə, Naxçıvan və digər bölgələrə məxsus dialektlər bir vaxtlar təkcə danışıq vasitəsi deyil, həm də lokal mədəniyyətin daşıyıcısı kimi çıxış edirdi.

“dogruxeber.tv” yazır ki, bu dialektlər vasitəsilə danışan insanın hansı bölgəyə mənsub olduğu dərhal sezilirdi və bu, sosial ayrım yox, kimlik ifadəsi kimi qəbul olunurdu. İndi isə bu fərqliliklər yavaş-yavaş yoxa çıxır və yerini eyni formalı, süni ədəbi nitq modellərinə verir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, dialektlərin unudulmasının əsas səbəblərindən biri urbanizasiyanın sürətlənməsi və kütləvi informasiya vasitələrinin təsiridir. Televiziya, internet və sosial media platformalarında yalnız ədəbi dilin istifadə olunması, gəncləri fərqli danışıq tərzlərindən uzaqlaşdırır. Bundan əlavə, şəhər mühitində dialektlə danışmaq bəzən stereotiplərlə qarşılandığı üçün insanlar öz danışıq tərzlərini gizlətməyə və dəyişməyə məcbur qalırlar.

Dilçi alimlər bildirirlər ki, dialektlər sadəcə arxaik ifadələr deyil, həm də xalqın tarixi yaddaşının, düşüncə tərzinin və yaşayış tərzinin dilə çevrilmiş formasıdır. Onların unudulması isə mədəniyyətin bir hissəsinin yox olması ilə nəticələnə bilər. Bu səbəbdən, dialektlərin qorunması istiqamətində məktəblərdə təbliğat, ədəbi nümunələrin toplanması və yerli mediada bu dillə danışan personajların yaradılması vacib sayılır.