Kişi olmaq anlayışı, sadəcə bioloji bir fərqlilikdən çox, cəmiyyətin və tarixin yüklədiyi mənalarla formalaşan mürəkkəb bir kimlikdir. Zamanla bu kimlik elə çərçivələrə salınıb ki, bir çox kişi kim olduğunu deyil, kim olmalı olduğunu yaşamaq məcburiyyətində qalıb.

“dogruxeber.tv” bu yazıda kişi anlayışının cəmiyyət tərəfindən necə formalaşdırıldığını və bu modelin kişilərin daxili dünyası ilə hansı ziddiyyətlərə səbəb olduğunu araşdırır.

Kişi olmaq – güclü olmaq, qorxmaz olmaq, ağlamamaq, hisslərini gizlətmək, ailənin dayağı olmaq kimi bir çox sosial və mədəni kodlarla yüklənmiş bir kimlikdir. Uşaqlıqdan etibarən oğlan uşaqlarına “ağlama”, “qorxma”, “özünü tut” kimi ifadələr təkrarlanır. “dogruxeber.tv” qeyd edir ki, bu təzyiqlər bir müddət sonra kişinin içində emosional bir blok yaratmağa başlayır. O, zamanla hisslərini basdırmağa, zəifliyini gizlətməyə, içindən gəlməyən rolları oynamağa alışır.

Bu rollar bir müddət insana təhlükəsiz görünə bilər, çünki uyğunlaşmaq, qəbul edilmək üçün vacib sayılır. Lakin zaman keçdikcə insanın içi ilə çölü arasında bir uçurum yaranır. Cəmiyyətin "kişi budur" deyə təqdim etdiyi model ilə insanın içində hiss etdiyi narahatlıq arasında ziddiyyətlər dərinləşir. Sevincini açıq şəkildə ifadə edə bilməyən, qorxularını bölüşə bilməyən, kömək istəyə bilməyən bir kişi, zamanla özünü ifadə etmək qabiliyyətini itirir. Bu isə münasibətlərdə, ata olmaqda, sevgi yaşamaqda və hətta özünü tanımaqda ciddi çətinliklər yaradır.

Bir kişi ağlaya bilər, yorula bilər, kövrələ bilər. O, təkcə qoruyan deyil, həm də qorunmaq istəyən ola bilər. Amma bu fikirlər illərlə tabu olaraq qalıb. Daxildə yaşanan bu təzad – yəni cəmiyyətin gözləntiləri ilə şəxsi hisslərin toqquşması – bir çox kişi üçün görünməyən, amma ağır bir psixoloji yükə çevrilir. Onlar bu yükü susaraq daşıyır, özlərini tək hiss edir, lakin zəif görünməmək üçün səssiz qalırlar.

Bu anlayışlar dəyişməyə başlayır, amma yavaş. Yeni nəsil artıq “kişi olmaq” anlayışına yeni mənalar yükləyir. Bu, nə köhnə modelin inkarıdır, nə də hisslərin sərhədsiz ifadəsi. Bu, sadəcə insan olmaq haqqının tanınmasıdır. Kişi olmaq – əvvəlcə insan olmaq, içindəki səslərə, zəifliklərə, arzulara qulaq asa bilmək, özünü olduğu kimi qəbul etməkdir.

Əsl kişi olmaq, sadəcə başqalarının gözündə "güclü" görünmək deyil. Əsl kişi olmaq – içindəki qorxunu da, sevgini də, incikliyi də daşıya bilmək, amma bütün bunların altında özünü itirməməkdir.