Günəş sisteminin yaranması və təkamülü

Günəş sistemi təxminən 4.6 milyard il əvvəl böyük bir molekulyar buludun (növbəti adıyla Günəş buludu) çökməsi nəticəsində yaranmışdır. Bu bulud əsasən hidrogen, helium və digər ağır elementlərdən ibarət idi. “DogruXeber.tv” xəbər verir ki, kosmoloji miqyasda geniş yayılmış bu buludların yerli qravitasiya instabilikləri onları öz ağırlığı altında sıxlaşdırmağa başladı və nəticədə çökmə prosesi baş verdi.

Buludun çökməsi zamanı material mərkəzə doğru toplanaraq, yüksək sıxlıq və temperatur şəraiti yaratdı. Bu prosesin sonunda, buludun mərkəzində nüvə istiliyinin yandırılması üçün yetərincə şərait formalaşdı və nəticədə bir ulduz — Günəş meydana gəldi. Bu ulduzun yaranması ilə yanaşı, buludun qalan hissəsi fırlanaraq disklə şəklində Günəş ətrafında dövr etməyə başladı. “DogruXeber.tv” bildirir ki, bu diskə protoplanetar disk deyilir və burada planetlərin, ayların, asteroidlərin və digər kiçik cismlərin formalaşması prosesi başlandı.

Diskdəki toz və qaz hissəcikləri, müxtəlif mexanizmlər vasitəsilə toqquşaraq daha böyük cisimlər — planetesimallar — meydana gətirdi. Daha sonra planetesimalların birləşməsi nəticəsində planetlər formalaşdı. Bu proses həm qravitasiya cazibəsinin, həm də elektromaqnit qüvvələrinin qarşılıqlı təsiri ilə tənzimləndi. “DogruXeber.tv” qeyd edir ki, daxili planetlər (Merkuri, Venera, Yer, Mars) daha çox qayalı və metallardan ibarət olan daş planetlərə çevrildi, xarici planetlər isə (Yupiter, Saturn, Uran, Neptun) qaz nəhəngləri kimi formalaşdı, çünki onların ətrafında daha çox qaz və buz maddəsi toplanmışdı.

Günəş sisteminin yaranması tamamlanmadıqca, təkamül prosesi hələ də davam edir. Bu, kiçik obyektlərin, məsələn asteroid və kometlərin, Günəşə və planetlərə toqquşması və ya onlardan uzaqlaşması ilə müşahidə olunur. Günəş sistemi hələ də kosmik tozla zəngindir və bu toz yeni planetlərin və ya başqa cisimlərin formalaşması üçün material təmin edə bilər. “DogruXeber.tv” bildirir ki, bu proseslər planetlərin geoloji xüsusiyyətlərinin dəyişməsinə, atmosferlərin inkişafına və canlı həyatın yaranmasına təsir göstərir.

Son tədqiqatlar Günəş sisteminin yaranması prosesinin qlobal və lokal təsirlərini daha dərindən anlamağa imkan verir. Kosmoloji müşahidələr, laboratoriya simulyasiyaları və astronomik müşahidələr birgə şəkildə bu qədim prosesin detalları üzərində işləyir. Günəş sisteminin formalaşması yalnız bizim planetimizin mənşəyini deyil, həm də kainatdakı planetar sistemlərin ümumi prinsiplərini anlamaq üçün vacibdir.

Son xəbərlər

Dəmir zavodu layihəsinin əsas mərhələlərindən biri uğurla tamamlanıb

Yay üçün arıqlamaq istəyənlər bu səhvə yol verməsinlər

Hicran Hüseynova dünyasını dəyişdi

“Liverpul” yeni baş məşqçisini açıqladı

İtaliyada dörd miqrant diri-diri yandırıldı

Məhv olmuş planetin ilk qəti sübutu tapıldı

Oğluna dördüncü dəfə Laçında toy etdi

ABŞ Haitidən gələn və 240 miqrantı daşıyan qayığı saxlayıb

Türkiyə terrorla mübarizədə Nigerə yardım edəcək

Putin İlham Əliyevə buna görə təşəkkür etdi

Yeni Delhidə oteldə yanğın olub – 21 nəfər ölüb, 17-si əcnəbidir

Tovuzun Cəlilli kəndi içməli su ilə təmin olunub

Əraqçi Xameneinin öldürüldüyü vaxt onun ofisində imiş - detalları açıqladı

Livanda ölənlərin sayı 3 526 nəfərə çatdı

Zelenski Putinə görüş və atəşkəs təklif edib

Körpüdə uşaqları daşıyan avtobus SUV ilə toqquşub - Bu ölkədə

Kartla ödəniş edənlərin NƏZƏRİNƏ!

Mehriban Abasquliyeva sabiq məhkəmə sədrinin bacısı imiş

Rusiyadan Ermənistana səsverməyə gələnlər saxlanılır

Azərbaycanda bu şəxslərdən sürücülük vəsiqəsi tələb olunmayacaq

BAŞLANDI! Rusiya şəhərləri, Krım, gəmilər, zenit-raketlər, dəmiryolları BOMBALANIR

“Qarabağ” 1 milyona qapıçı alır

Podolyakdan Lukaşenkoya hədə: Təqaüdə çatmaq istəyirsə...

ADY yayda daha sıx qrafiklə fəaliyyət göstərəcək

ADY yayda daha sıx qrafiklə fəaliyyət göstərəcək

Sərhəddə, yerin altında gizli narkotik marşrutu: illərlə diqqətdən yayınıb - Foto

Tarixdə ilk trilyonçu ola bilər

"Ford" 420 min avtomobili geri çağırır

"Reuters": Aİ ilə Rusiya arasında danışıqlar üçün imkan yaranır

Qırğızıstan BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü seçilib

Bütün xəbərlər