gundem / sosial / Cəmiyyət
9.08.2025
Uşaqlıqda deyilən cəfəng inanc və qadağaların insan üzərində təsiri
Uşaqlıq dövrü insan həyatının ən formalaşdırıcı mərhələsidir. Bu dövrdə eşidilən sözlər, inanclar və qadağalar bir çox hallarda təkcə xatirə kimi qalmır – şəxsiyyətin dərin qatlarına işləyir.
“dogruxeber.tv” yazır ki, valideynlər və yaxın çevrə tərəfindən deyilən bəzi düşüncəsiz, əsassız ifadələr sonradan insanın davranışına, qərarvermə qabiliyyətinə və özünə münasibətinə ciddi təsir göstərir.
“Məktəbə gec getsən, polis aparacaq”, “Gecə güzgüyə baxma, cin gələr”, “Çox gülmə, ağlayacaqsan”, “Qız uşaq qapı arxasından qulaq asmamalıdır”, “Kişi uşaq ağlamaz” – bu kimi cəfəng və məntiqsiz ifadələr uşağın həm qorxu ilə böyüməsinə, həm də öz təbii emosiyalarını bastırmasına səbəb olur. Uşaq tədricən bu inanclarla özünü yox, başqasının istədiyi kimi formalaşdırmağa çalışır.
“dogruxeber.tv” vurğulayır ki, bu tip “yol göstərmə” cəhdləri adətən elmsiz, şərti inam və qorxu üzərində qurulan tərbiyənin nəticəsidir. Bu isə gələcəkdə insanın öz gücünə inamsızlıq, qərarsızlıq, özünü ifadə edə bilməmə və hətta sosial fobiyalar yaşamasına zəmin yaradır. Xüsusilə də qız uşaqları üzərində tətbiq edilən bu qadağalar gələcəkdə özünü günahkar hiss etməyə, öz fikrindən utanmağa və boyun əyməyə səbəb ola bilir.
Bəzən bu inanclar valideynlərin uşağa nəzarəti itirməmək üçün seçdiyi “kolay yol” olur. Amma unutmaq olmaz ki, qorxudularaq böyüyən bir uşaq sonradan ya qorxaqlığa, ya da öz içində qəzəbə çevrilir. Hər iki halda da nəticə insanın daxili azadlığının zədələnməsi olur.
Ən təhlükəlisi isə odur ki, bu qadağaların bir çoxu artıq elə daxilə işləyir ki, insanlar böyüyəndə belə bu səssiz qorxuları özüylə daşıyır, səbəbini sorğulamadan təkrarlayır və öz övladına da ötürür.


