Azərbaycanda xidmət sahəsinin sürətlə genişlənməsi, eyni zamanda bu sahədə etik davranışların və hüquqi münasibətlərin gündəmə gəlməsini qaçılmaz edir. İstər dövlət qurumlarında, istərsə də özəl sektorda vətəndaşlarla xidmət işçiləri arasında münasibətlər getdikcə daha çox ziddiyyətli hal alır.

“dogruxeber.tv” yazır ki, son dövrlərdə həm sosial şəbəkələrdə, həm də ictimai məkanda xidmət mədəniyyəti ilə bağlı şikayətlər artmaqdadır. Vətəndaşlar kobudluq, diqqətsizlik və məsuliyyətsizlikdən gileylənir, xidmət işçiləri isə müştərilərin sayğısız və tələblərinin normadan artıq olduğunu bildirir.

Bu münasibətlərin hüquqi tənzimlənməsi üçün bir neçə əsas sənəd və qanun mövcuddur. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu xidmət alan şəxslərin hüquqlarını aydın şəkildə müəyyən edir. Qanunun 4-cü maddəsinə əsasən, istehlakçının təhlükəsiz, keyfiyyətli və lazımi səviyyədə xidmət almaq hüququ var. Eyni zamanda, 10-cu maddə satıcı və ya xidmət göstərənin, mal və ya xidmət haqqında düzgün və tam məlumat vermə borcunu tanıyır. Bu tələblərin pozulması halları inzibati məsuliyyətə səbəb ola bilər.

Digər tərəfdən, əmək münasibətləri çərçivəsində xidmət göstərənlərin etik davranışı da tənzimlənir. Əmək Məcəlləsi, işçilərin və işəgötürənlərin qarşılıqlı hörmət, ədəb çərçivəsində davranış öhdəliyini nəzərdə tutur. İşçi etik kodeksə əməl etmədiyi halda əmək müqaviləsi xəbərdarlıq və ya intizam tədbirləri ilə pozula bilər.

“dogruxeber.tv” xəbər verir ki, bir çox özəl müəssisələr bu gün etik davranış kodeksi tətbiq etsələr də, onun icrası mexaniki şəkildə aparılır və real işçi hazırlığı, psixoloji təlimlər çatışmır.

Sosioloji və psixoloji baxışdan yanaşdıqda, xidmət münasibətləri eyni zamanda mədəniyyətlərarası ünsiyyət, emosional zəka (EQ) və sosial məsuliyyət kimi anlayışlarla da sıx bağlıdır. Müasir xidmət nəzəriyyələri göstərir ki, xidmət yalnız məhsul və ya əməyin təqdimatı deyil, həm də emosional təhlükəsizlik, hörmət hissi və qarşılıqlı məmnuniyyət prosesidir. Xidmət alan şəxs diqqət, aydın məlumat və nəzakətli münasibət gözləyir; xidmət göstərən isə anlayış, zaman və iş şəraiti baxımından dəstək istəyir.

Qarşılıqlı narazılıqların azalması üçün qanunvericiliyin icrasından əlavə, praktiki səviyyədə maarifləndirmə, peşə etikası üzrə təlimlər və psixoloji dəstək proqramları tətbiq olunmalıdır. Əks halda, xidmət sahəsi yalnız texniki olaraq fəaliyyət göstərmiş olacaq, sosial və psixoloji məmnuniyyət isə təmin edilməyəcək. Müasir cəmiyyətlərdə xidmət münasibətləri ictimai münasibətlərin səviyyəsini və vətəndaş mədəniyyətini müəyyən edən əsas göstəricilərdən biridir.